Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5117 K.2025/4990

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; hudutlarını dava dilekçesinde belirttiği yaklaşık 2.0 00... yüz ölçümlü taşınmazın davacı tarafından imar-ihya edilerek 22-23 yılı aşkın zamandır kullanıldığını belirterek taşınmazın imar-ihya ve kazandırcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davacı adına tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar Hazine vekili, ... Belediye Başkanlığı vekili, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili ayrı ayrı sundukları cevap dilekçelerinde ve yargılama sırasında özetle davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI VE BOZMA

Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.06.2015 tarih ve 2012/526 Esas, 2015/419 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.797, 15... 'lik kısmın davacı adına tapuya tesciline, (B) harfi ile gösterilen kısım yönünden davanın reddine dair verilen karar, davalı ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 05.06.2018 tarihli ve 2016/277 Esas, 2018/3773 Karar sayılı kararı ile ''6360 sayılı Kanun uyarınca Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya dahil edilmesi gerektiği'' belirtilerek bozulmuştur.

Kahramanmaraş 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.04.2019 tarih ve 2018/708 Esas, 2019/475 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.797, 15... 'lik kısmın davacı adına tapuya tesciline, (B) harfi ile gösterilen kısım yönünden davanın reddine dair verilen karar, davalı ... vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 10.02.2022 tarihli ve 2021/3877 Esas, 2022/977 Karar sayılı kararı ile ''Mahkemece, imar ve ihya ile zilyetlik hususunda yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olmadığı bu hususlarda yeniden araştırma yapılması gerektiği'' belirtilerek bozulmuştur.

IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, (A) harfi ile gösterilen kısmın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı, özel mülkiyete konu ve zilyetlikle iktisabı mümkün bulunan yerlerden olduğu, bu kısmın imar-ihyasına 1990 yılında başlanıp 1992 yılında imar-ihyanın tamamlandığı, Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereği masraf ve emek sarfı ile imar-ihya edilerek tarıma elverişli arazi haline getirildiği, dava tarihine kadar geçen sürenin zilyetlikle kazanım için yeterli olduğu,

(B) harfi ile gösterilen kısımda 2018 yılına kadar kullanım bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 1.797, 15... 'lik kısmın davacı adına tapuya tesciline, (B) harfi ile gösterilen kısım yönünden davanın reddine, (B) harfli 669, 57... 'lik kısmın Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kısmen kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, Medeni Kanun'un 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Dava konusu bölümler, Kahramanmaraş ili ... ilçesi ... Mahallesinde 1964 yılında yapılan kadastro çalışmalarında taşlık-çalılık olması nedeni ile tespit harici bırakılmıştır.

Mahkemece temyize konu çekişmeli bölümde dava tarihine kadar davacı taraf lehine zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği kabul edilerek kabul kararı verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir. Taşınmaz bölümü, öncesi itibarı ile imar-ihya gerektiren bir yer olması nedeni ile öncelikle taşınmaz üzerinde kullanımın imar-ihya tamamlandıktan sonra ekonomik amaca uygun bir zilyetlik olarak sürdürülmesi gerekmektedir. 3 kişilik ziraat bilirkişi raporuna göre çekişmeli bölümde imar-ihyaya 1990 yılında başlandığı ve imar-ihyanın 1992 yılında tamamlandığı belirtilmiştir.

Temyize konu (A) harfi ile gösterilen bölümün ilk olarak mülga Kahramanmaraş Belediyesince 1986 tarihinde onaylanan nazım imar planı kapsamına alındığı, bu planda ağaçlandırılacak alanda kaldığı, 1/5000 ölçekli meri nazım imar planında ise kısmen konut kısmen yolda kısmen de yeşil alanda kaldığı, 27.01.2014 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında konut, yol ve park alanında kaldığı belirtilmiştir.

3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince, imar planına alındığı tarihten geriye doğru 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetlik süresinin hesaplanması gerektiği, ziraat bilirkişi kurul raporuna göre imar-ihyanın 1992 yılında tamamlandığı, nazım imar planına alınma tarihi olan 1986 yılından geriye doğru 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığı ve zilyetlik şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR