Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5162 K.2025/5167

Mahkeme kararı davalı Hazine tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; Sivas ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 06... parsel sayılı taşınmazın miras yolu ile gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak bir kısmının tapu kaydının iptali ve mirasbırakan ... ...’e ait 1 06... parsele eklenerek babası ve mirasçıları adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

... Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.07.2015 tarihli 2014/135 Esas, 2015/82 Karar sayılı kararı ile; bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen 896,86 metrekarelik bölümün davacının mirasbırakanı ... ...'den intikal ettiği ve edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davalı Hazine vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 27.01.2020 tarihli 2016/15201 Esas, 2020/52 Karar sayılı kararıyla; davacının mirasbırakanı ... ...'in veraset ilamında mirasçısı olarak görülen ... ve Şahsenim'in aynı kişiler olup olmadığı kesin olarak açıklığa kavuşturulduktan sonra mirasbırakanı ... ...'in davacı dışındaki diğer mirasçılarının davaya muvafakatlerini sağlamak veya terekeye temsilci tayin ettirmek suretiyle aktif dava ehliyetindeki eksikliği gidermesi için davacıya süre ve imkan tanınması ve bu şekilde aktif dava ehliyetinin tamamlanması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.01.2021 tarihli 2020/34 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararı ile; dosyanın 06.10.2020 tarihinde işlemden kaldırıldığı, bu tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği gerekçesiyle 6100 sayılı Yasa’nın 150. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Karara karşı davacı temyiz isteminde bulunmuş, Dairenin 23.01.2024 tarih ve 2023/3306 Esas, 2024/581 Karar sayılı kararı ile; davacıya duruşma günü usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, usulsüz tebligatla dava takip edilmediğinden bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmeyerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; davacının, dava konusu 1 06... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının babası ... ...'e ait olup babası adına kayıtlı dava dışı Sivas ili ... ilçesi ... köyü 1 06... parsel sayılı taşınmazın devamı olduğunu beyan ederek 1 06... parsel sayılı taşınmazın tüm mirasçılar adına tescilini talep ettiği, terekenin el birliği ile mülkiyet hükümlerine tabi olması sebebiyle tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi gerektiğinden Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 2016/15201 Esas,

2020/52 Karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda tüm mirasçılarının davaya muvafakatlerinin sağlandığı ve noter tarafından düzenleme şeklindeki muvafakatnamelerinin davacı vekili tarafından dosyaya kazandırıldığı, yine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 2016/15201 Esas, 2020/52 Karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda mirasbırakan ... ...'in veraset ilamında mirasçısı olarak görülen ... ve ...'in aynı kişiler olup olmadığının kesin olarak açıklığa kavuşturulmak amacıyla davacı vekiline süre ve yetki verildiği,

davacı vekili tarafından ...'in 10.05.1954 tarihinde doğduğu ve 02.01.1957 yılında vefat ettiğine ilişkin tespit içerir veraset ilamını dosyaya kazandırıldığı, böylelikle aktif dava ehliyetindeki eksikliğin giderildiği, krokide (A) harfi ile gösterilen 896, 86... alana sahip yer ile dava dışı 1 06... parsel sayılı taşınmazın bir bütün halinde davacının murisi ... ... tarafından ekilip biçilmek suretiyle kullanıldığı, onun ölümüyle taşınmazın mirasçılarına geçtiği, bu alanın batıda mezarlık, güneyde yol, doğuda arsa ile çevrili olup eğimli bir şekilde davacının murisi tarafından tarım arazisi olarak kullanıldığı,

ancak bir süre önce davacının taşınmaza ev yaptırdığı ve krokide (A) harfi ile gösterilen yerin davacı ve diğer mirasçılara ait Sivas ili, ... ilçesi, ... köyü 1 06... parselle bir bütün olarak kullanıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, 1 06... parsel sayılı taşınmazın sınırları içinde bulunan ve teknik bilirkişi ... tarafından düzenlenen 09.06.2015 havale tarihli krokide (A) harfi ile gösterilen yeşil renkli 896, 86... 'lik kısmın tapu kaydının iptaline, dava konusu 1 06... parselden ifrazına, ifraz edilen 896, 86... 'lik kısmın aynı yerde bulunan 1 06... parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/42 Esas, 2015/48 Karar sayılı 13.05.2015 tarihli kök muris ... ...'e ait veraset ilamındaki ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/258 Esas, 2023/260 Karar sayılı 15.09.2023 tarihli müteveffa mirasçı ...'e ait veraset ilamındaki payları değerlendirilerek payları oranında ... ve müşterekleri adına tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının gerçekleşmediğini, davacı açısından senetsiz araştırması yapılması, dava konusu taşınmazın mera özel siciline kayıtlanması nedeniyle taşınmazla ilgili mera araştırması yapılması ve davada ... Köyü Tüzel Kişiliğinin de yer alması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava; kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu, Sivas ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 06... parsel sayılı 828.942,80 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilerek hali arazi vasfıyla Hazine adına 2008 yılında tespit ve 2009 yılında tescil edilmiş, yargılama sırasında mera olarak kayıtlanmıştır.

Davacı ... ırsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayalı olarak dava açmış, dava konusu taşınmazın babası ... ve mirasçılar adına tescilini talep etmiştir. Yargılama sırasında ... mirasçıları davaya muvaffakat verdiklerini bidirmişlerdir. Mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye elverişli değildir.

Şöyle ki; dosya arasında bulunan fotoğraflara göre, dava konusu taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunduğuna dair bir emare yer almamasına ve taşınmazın kayalık alan olup eğimli araziden oyulmuş gibi görünmesine rağmen dava konusu taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiş, ziraat bilirkişi raporunda çekişmeli taşınmazın eğiminin %30-45 civarında olduğu ve taşınmazın arazi kullanma kabiliyet sınırına göre 5. Sınıf çayır, mera ve ağaçlık alan yapılmaya müsait olan arazi olduğu belirtilmesine rağmen bu husus gözardı edilmiş,

uyuşmazlığın çözümünde hava fotoğraflarından usulünce yararlanılmamış, davacılar açısından usulünce senetsiz araştırması yapılmamış, dava konusu taşınmazın vasfı ile davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hâl böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle Harita Genel Müdürlüğü WEB sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu bölgeyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına alınmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik ve bindirmeli hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden,

bu fotoğraflardan yararlanılarak üretilmiş memleket haritaları ile en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları ise ilgili kurumlardan getirtilmeli, 3402 sayılı Kanun'un 14 . maddesi uyarınca, davacılar ve mirasbırakan adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği tapu müdürlüğü ve kadastro müdürlüğü ile hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak varsa bu şekilde tespit edilen taşınmazların kesinleşme durumlarını da gösterir biçimde tespit tutanaklarının onaylı örnekleri, kesinleşmiş olanların kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları,

hükmen kesinleşenler bulunmakta ise tescil ilamları getirtilerek dosya içine konulmalı, Mahkemece mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, ziraat mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında, yerel bilirkişi ve tanıklardan nizalı taşınmaz bölümünün öncesinin kime ait olduğu, kimden kime ne suretle intikal ettiği, kim tarafından ne sıfatla ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihya faaliyetinin ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Ziraat mühendisinden taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse özellikle imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle dava konusu taşınmaz bölümünün sınırını ve niteliğini, taşınmaz bölümünde imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın konumunu hava ve uydu fotoğrafları üzerinde göstermesi istenmelidir.

Fen bilirkişisine ise keşfi takibe ve denetlemeye elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor düzenlettirilmelidir.

Bundan sonra, toplanan ve toplanacak tüm delillere göre bir karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması isabetsizdir.

V. KARAR