Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2021/16071 K.2022/12394

tarih, 2020/373 esas ve 2021/165 karar 2- İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi 30/06/2021 tarih, 2021/1899 esas ve 2021/1686 karar

Bölge Adliye Mahkemesince verilen hükümler temyiz edenlerin sıfatı, başvurularının süresi, kararın niteliği ve temyiz sebeplerine göre incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

5271 sayılı CMK'nın 288 ve 294. maddelerinde yer alan düzenlemeler ile 289. maddesinde sayılan kesin hukuka aykırılık halleri dikkate alınarak, sanıkların müdafileri ile sanık ...’nin belirttikleri temyiz sebeplerinin hükümlerin hukuki yönüne ilişkin olduğu değerlendirilerek, anılan sebeplere bağlı olarak yapılan incelemede,

CMK'nın 280/1-a maddesinde, bölge adliye mahkemesinin "İlk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığını, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine, 303 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yer alan ihlallerin varlığı hâlinde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verebileceği düzenlenmiş olup, bölge adliye mahkemesince,

"TCK'nın 188/5. maddesinin uygulanma koşullarının oluşmadığına," karar verilebilmesi için, CMK'nın 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak delil değerlendirilmesi yapıldıktan sonra hüküm kurulması gerektiği gözetilmeyerek, duruşma açılmadan istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmesi,

Kanuna aykırı, sanıkların müdafileri ile sanık ...’nin temyiz itirazları bu nedenle yerinde olup, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 30/06/2021 tarih, 2021/1899 esas ve 2021/1686 sayılı kararı hukuka aykırı bulunduğundan, CMK'nın 302/2. maddesi uyarınca diğer yönleri incelenmeksizin hükümlerin BOZULMASINA, tutuklama şartlarında değişiklik bulunmaması ve bozma sebebine göre sanıklar hakkındaki salıverilme taleplerinin reddine,

28/02/2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7165 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca, dosyanın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine, kararın bir örneğinin ise Bursa 12. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine, 28.11.2022 tarihinde Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Bursa 12. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/165 K. sayılı kararıyla, sanıklar ... ile ...’ın uyuşturucu madde ticareti yapmak suçundan dolayı TCK’nın 188/3 ve 188/5. maddeleri uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiş; hükmün istinaf edilmesi üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 2021/1686 sayılı kararıyla, sanıkların mahkûmiyetine konu eylemin üç veya daha fazla kişi tarafından işlenmesi koşulunun oluşmadığı gözetilmeden, hükmolunan temel cezanın TCK’nın 188/5. maddesi uyarınca artırılmasının kanuna aykırı olduğu,

bu hususun yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyip 5271 sayılı CMK’nın 280/1-a ve 303/1. maddeleri uyarınca düzeltilmesinin mümkün bulunduğu belirtilerek, ilk derece mahkemesi hükmünden TCK’nın 188/5. maddesinin uygulanmasına dair kısımların çıkartılması suretiyle, hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde; CMK’nın 280/1-a bendi hükmü gözetilerek, bölge adliye mahkemesince “TCK’nın 188/5. maddesinin uygulanma koşullarının oluşmadığına” karar verilebilmesi için CMK’nın 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak delil değerlendirmesi yapıldıktan sonra hüküm kurulması gerektiği gözetilmeyerek, duruşma açılmadan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle; bölge adliye mahkemesi hükmünün, diğer yönleri incelenmeksizin, bozulmasına karar verilmiştir.

CMK’nın 280/1-a maddesinde, “Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; ilk derece mahkemesinin kararında … 303 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yer alan ihlallerin varlığı hâlinde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine, … karar verir.” denilmekte;

Mezkur hükmün atıfta bulunduğu 303. maddenin 1 (a) bendinde ise; hükme esas olarak saptanan olaylara uygulanmasında hukuka aykırılıktan dolayı hüküm bozulmuş ise, “olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate … hükmolunması gerekirse” bölge adliye adliye mahkemesinin davanın esasına hükmedebileceği gibi hükümdeki hukuka aykırılığı da düzeltebileceği belirtilmektedir.

CMK’nın 280/1-a ve 303/1-a maddeleri uyarınca, bölge adliye mahkemesince delil değerlendirmesi yapılması için her durumda duruşma açılması zorunlu olmayıp, dosya ve dosyayla birlikte sunulmuş olan deliller incelendikten sonra, olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden belli sonuçlara ulaşılması halinde, dosya üzerinden karar verilmesi mümkün bulunmaktadır. Belirtilen düzenlemelerde; bölge adliye mahkemesi tarafından istinaf incelemesi sırasında, ilk derece mahkemesince cezayı artıran nitelikli hallerin uygulanmasının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesi halinde, duruşma açılmaksızın hukuka aykırılığın düzeltilebileceği açıkça belirtilmiş değilse de; anılan hükümlerin düzenleniş amacı dikkate alınarak, bölge adliye mahkemesince, dosyada mevcut

delillere göre, cezayı artıran nitelikli hallerin uygulanma şartlarının bulunmadığına kanaat getirilmesi durumunda, CMK’nın 280/1-a ve 303/1-a maddeleri çerçevesinde duruşma açılmaksızın ilk derece mahkemesi hükmünden nitelikli hallerin uygulanmasına ilişkin kısımların çıkartılması suretiyle hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilebileceğini kabul etmek gerekir.

Başka bir ifadeyle; “olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden beraate hükmolunması gerektiğinde” hükümdeki hukuka aykırılığı duruşma açmaksızın düzeltme yetkisi bulunan bölge adliye mahkemesinin, “olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden, cezayı artıran nitelikli hallerin hükümden çıkartılması gerektiğinde” de duruşma açmaksızın aynı yetkiyi kullanabileceğinde tereddüt bulunmamak gerekir.