Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2022/14615 K.2023/11583

Hükümlü hakkında, kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yargılamanın yenilenmesi talebi üzerine, Manisa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.01.2022 tarihli ve 2020/55 Esas, 2020/200 Karar sayılı hakim görevlendirilmesine ilişkin ek kararın verilmesini takiben, Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.01.2022 tarihli ve 2022/26 Değişik iş sayılı kararı ile, "karar verilmesine yer olmadığına" kesin olarak karar verilmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 05.08.2022 tarihli ve 2022/9566 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.11.2022 tarihli ve KYB-2022/113692 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 02.11.2022 tarihli ve KYB-2022/113692 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Manisa 4.Ağır Ceza Mahkemesince hükmü veren Mahkeme hakiminin yargılamanın yenilenmesi istemine karar vermesinde bir kanuni engel bulunmadığı, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar verildiği takdirde artık başka bir hakimin inceleyebileceği gerekçesiyle talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de;

5271 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz" ve aynı Kanunun 318 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir" şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümde belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılanma hakkının bir uzantısı olarak,

olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği, bu halde Manisa 4.Ağır Ceza Mahkemesinin gerekçesindeki gibi ilk kararı veren hakimin sadece yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar vermesi üzerine, yargılamayı başka bir hakimin yapmasının mümkün olmadığı cihetle, yargılamanın yenilenmesi talebi ile ilgili olarak değerlendirme yapmak üzere hakim görevlendirilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

A. Şüpheli hakkında, 23.02.2019 tarihli kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 10.04.2019 tarihli ve 2019/3680 soruşturma, 2019/65 sayılı kararı ile, 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca beş yıl süreyle

kamu davasının açılmasının ertelenmesine ve aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verildiği, kararın şüpheliye 25.04.2019 tarihinde tebliğ edilerek tedbirin infazı için Manisa Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne gönderildiği,

B. Manisa Denetimli Serbestlik Müdürlüğünce infaz işlemlerine başlanıldığı, uyuşturucu madde kullanımına devam etmesi nedeniyle erteleme kararının kaldırılarak Manisa Cumhuriyet Başsavcılığının 08.01.2020 tarihli ve 2019/3680 Soruşturma, 2020/160 Esas, 2020/107 sayılı iddianamesi ile Manisa 5. Asliye Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı,

C. Manisa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 22.06.2020 tarihli ve 2020/55 Esas, 2020/200 Karar sayılı kararı ile, sanığın 5237 sayılı Kanun'un 191 inci maddesinin birinci fıkrası ve 62 nci maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, sanığın istinaf kanun yoluna başvurduğu,

D. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 26.05.2021 tarihli ve 2020/1957 Esas, 2021/1328 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

E. Sanık müdafiinin yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunması üzerine, Manisa 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 07.01.2022 tarihli ve 2020/55 Esas, 2020/200 Karar sayılı ek kararı ile, Hakim görevlendirilmesi için 5271 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosyanın Manisa Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,

F. Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 18.01.2022 tarihli ve 2022/26 Değişik iş sayılı kararı ile, "Hükmü veren mahkeme Hakiminin (Hükmü veren aynı Hakim olsa bile) yargılamanın yenilenmesi istemine karar vermesinde bir kanuni engel bulunmadığı ancak istemin kabulüne karar verildiği takdirde, diğer bir deyişle, yargılamanın yenilenmesi halinde artık başka bir Hakimin 5271 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca bakması gerektiği" gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına kesin olarak karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

G. Dosya aslının, 5271 sayılı Kanun'un 308/A maddesi uyarınca itiraz kanun yoluna başvurulması üzerine istinafta bulunması nedeniyle, onaylı dosya sureti üzerinden yapılan incelemede, Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesince hükmü veren Mahkeme hakiminin yargılamanın yenilenmesi istemine karar vermesinde bir kanuni engel bulunmadığı, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulüne karar verildiği takdirde artık başka bir hakimin inceleyebileceği gerekçesiyle talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de;

5271 sayılı Kanun'un 318 inci maddesinin birinci fıkrasında "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." ve aynı Kanun’un 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, "Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz" hükümleri öngörülmüş; böylece aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır.

Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve yargılama yapan mahkemede yer alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararına ve ret kararına itirazı inceleyen mercii kararına da katılamayacağının kabul edilmesi gerekir.

Mevcut düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin, yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği, somut olayda;

mahkûmiyet hükmünü veren Hakimin yargılamanın yenilenmesi talebini değerlendiremeyeceği, bu nedenle mercii Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesince, yargılamanın yenilenmesi talebi ile ilgili olarak değerlendirme yapmak üzere hakim görevlendirilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, "karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Manisa 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.01.2022 tarihli ve 2022/26 Değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,