Yargıtay 10. Ceza Dairesi E.2023/13506 K.2024/25230

Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile; hükümlü hakkında, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 188/3, 188/4-a, 192/3, 62/1 ve 52. maddeleri uyarınca 9 yıl 4 ay 15 gün hapis ve 18.740,00 Türk lirası adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2019/524 Esas ve 2020/88 Karar sayılı dosyasında verilen yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair 18.10.2022 tarihli ek karara sanık tarafından itiraz edilmesi üzerine, "itirazın reddine" kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 2022/31529 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.07.2023 tarihli ve KYB-2023/65302 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 12.07.2023 tarihli ve KYB-2023/65302 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan "Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz" şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." şeklindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hâkkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle,

somut olayda mahkûmiyet hükmünü veren heyette üye olarak bulunan Hâkim yargılamanın yenilenmesi talebini değerlendiremeyeceği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

A. Sanık hakkında, 01.01.2018 tarihli uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan Mardin Cumhuriyet Başsavcılığının 27.05.2019 tarihli ve 2018/3727 Soruşturma, 2019/1856 Esas, 2019/633 sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda, Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli ve 2019/524 Esas, 2020/88 Karar sayılı kararı ile,

sanığın 5237 sayılı TCK'nın 188/3, 188/4-a, 43/1, 192/3 ve 62. maddeleri uyarınca 9 yıl 4 ay 15 gün hapis ve 18.740,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, istinaf başvurusu üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 21.01.2021 tarihli ve 2020/1285 Esas, 2021/92 Karar sayılı ilamı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, sanığın temyizi üzerine, Dairemizin 22.06.2022 tarihli ve 2021/5050 Esas, 2022/8220 Karar sayılı kararı ile, temyiz isteminin esastan reddine karar verilerek hüküm kesinleşmiştir.

B. Sanık 10.10.2022 tarihinde mahkemeye dilekçe vererek yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunmuş, Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.10.2022 tarihli ve 2019/524 Esas, 2020/88 Karar sayılı ek kararı ile "yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine" karar verilmiştir.

C. Sanığın "yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine" ilişkin ek karara itiraz etmesi üzerine, itirazı inceleyen mercii Mardin 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 08.11.2022 tarihli ve 2022/582 değişik iş sayılı kararı ile, "itirazın reddine" kesin olarak karar verilmiştir.

D. 5271 sayılı CMK'nın 318/1. maddesinde "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." ve aynı Kanun’un 23/3. maddesinde "Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz" hükümleri öngörülmüş; böylece aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, daha sonra yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır. Kanun koyucunun amacı ile adil yargılanma ilkesi gereğince bu hükmün geniş yorumlanması ve yargılama yapan mahkemede yer alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararına da katılamayacağının kabul edilmesi gerekir.

Mevcut düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin, yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerekir.

Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; ilk yargılamada Mardin 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 25.02.2020 tarihli ve 2019/524 Esas, 2020/88 Karar sayılı mahkûmiyet hükmünü veren heyette üye Hakim olarak bulunan Hâkim 'ın, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar veren heyette de yer aldığı gözetilmeden, itirazın bu yönden "kabulü" yerine "reddine" karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür.