Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2005/1563 K.2005/4574

1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 11 ]

1479 S. ESNAF VE SANATKARLAR VE DİĞER BAĞIMSIZ ÇALIŞANL... [ Madde 13 ]

"İçtihat Metni"

Davacı, 02.06.1998-29.11.2003 tarihleri arasında faydalanmış olduğu sağlık yardımlarının istenmesine gerek olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1479 sayılı Yasa uyarınca maluliyet aylığı almakta olan eşi nedeniyle 31.05.1989 tarihinden başlayarak Bağ-Kur sağlık sigortası yardımlarından eşi nedeniyle yararlanan davacının, zoruniu ve isteğe bağlı prim ödemeleri üzerinden 01.07.1993 tarihinden itibaren 506 sayılı Yasa uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının belirlenmesi üzerine, Bağ-Kur tarafından geçmişte yapılan tedavi harcamalarının geri istenemeyeceğinin tespiti istemli davanın yargılaması sonucunda, "....1479 sayılı Yasanın ek-13. maddesinde öngörülen sağlık yardımları, ayrıca sosyal güvenliğe sahip olmayanlar yönünden geçerlidir.

Belirli bir sosyal güvenlik statüsüne giren kimsenin sosyal güvenliğinin, hasren o statü çerçevesinde sağlanması gerekir, ikinci kez sosyal güvenlik sağlanmasına olanak yoktur. Bir kimsenin kapsamında bulunduğu sosyal güvenlik kurumu dışında başkaca sosyal güvenlik kurumuna yönelmesi mümkün değildir..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

1479 sayılı Yasanın sağlık sigortasının kapsamını belirleyen Ek 11. maddesindeki, "Ancak, diğer Sosyal Güvenlik Kanunlarına ve özel Kanunlara göre sağlık yardımlarından faydalananlar yararlanamazlar." düzenlemesi 24.08.2000 tarihli, 619 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 28. maddesiyle kaldırılmış olup, 24.07.2003 tarihli, 4956 sayılı Yasanın 37. maddesiyle yapılan düzenlemede de bu yönde engelleyici bir hükme yer verilmemiştir.

Sosyal güvenlik hukukuna ilişkin düzenlemelerin hukuksal niteliğiyle uyuşmazlıklar üzerinde yarattığı etki yanında, davacının önceki düzenlemeye aykırı olarak diğer sosyal güvenlik kuruluşundan sağlık sigortası yardımı almamış olması ve Bağ-Kur sigortalısı eşinden dolayı ölüm aylığı almakta olduğu ve bu nedenle sağlık sigortası kapsamında bulunduğu dönemde, 506 sayılı Yasa gereğince yaşlılık aylığı ve bu arada hastalık sigortası yardımlarına hak kazanan davacının eşi üzerinden yapılan sağlık yardımlarını geri ödeme yükümlülüğü altına sokulmasının,

davacının Anayasal haklarından olan sosyal güvenlik hakkından yoksun bırakılması ve devlete bağlı bir Sosyal Güvenlik Kuruluşu olan Bağ-Kur'a nazaran ekonomik yönden güçsüz bulunan davalının mağdur duruma düşürülmesi sonucunu yaratarak hakkaniyet kurallarını ihlal edeceği; kaldı ki yasa gereğince Sosyal Sigoralar Kurumu'nun yapması gereken sağlık yardımlarını vekaletsiz iş görmek hükümlerine göre ifa eden davalının bu bedeli anılan kurumdan tahsiline de olanak bulunduğu gözetilerek,

bu çerçevede yapılacak incelemeyle bir sonuca varılması gereği gözetilmeksizin yazılı gerekçelerle hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.