Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2007/3152 K.2008/209

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 79 ]

"İçtihat Metni"

Davacı, davalı Kurum işleminin ve tahakkuk ettirilen prim borcunun iptaline tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın, 4447 sayılı Yasa ile değişik 79/2. maddesidir. Anılan maddede, "ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların 30 günden az çalıştırıldıklarını açıklayan bilgi ve belgelerin işverence prim bildirgelerine eklenmesi şarttır" hükmüne yer verilmiştir.

Getirilen düzenleme karşısında, işverenin prim bildirgeleri ekinde, sigortalının o ayın tümünde çalışmadığına ilişkin belge ibraz etmemesi hali, sigortalının ilgili ayın tamamında çalıştığına güçlü bir karine oluşturmaktadır. Bu karinenin aksinin aynı güç ve nitelikte delillerle kanıtlanması gerekli olup.

Sosyal Sigortalar Kurumu Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin konuya ilişkin 20/j maddesi de, "Aylık Prim ve Hizmet Belgesi ile birlikte ay içinde (30) günden az çalışan veya eksik ücret ödenen sigortalılara ilişkin;

1) İstirahatli olduğunu gösteren resmi kuruluşlara ait sağlık tesisleri veya işyeri hekimlerince düzenlenmiş hekim raporu,

2) Ücretsiz izinli olduğunu kanıtlayan izin belgesi,

3) Disiplin cezası uygulaması, gözaltına alınması, tutukluluk haline ilişkin belgeler,

4) Kısmi süreli çalışmalara ait yazılı iş sözleşmesi,

5) En az işverenin imzasını havi puantaj kayıtları,

6) Grev, lokavt, genel hayatı etkileyen olaylar, doğal afetler nedeniyle işyerinde faaliyetin durdurulduğunu veya işe ara verildiğini gösteren ilgili resmi makamlardan alınan yazı örneği,

Sigortalıların eksik gün bildirimine ilişkin bilgi formu Ek: 8 ekinde ilgili Üniteye verilir veya Acele Posta Servisi (APS), iadeli taahhütlü ya da taahhütlü olarak gönderilir.

Bu durumların dışındaki (30) günden az çalışılan sürelere ait geçerli belgeleri belirlemeye Kurum Yönetim Kurulu yetkilidir.

Yukarıda sayılan hallere ilişkin belgelerin geriye yönelik olarak her zaman düzenlenebilir nitelikte olanları, Aylık Prim ve Hizmet Belgesinin verilmesi gereken aydan sonra verilmesi halinde işleme konulmaz..." düzenlemesini içermektedir.

Sıralanan düzenlemelerin açık ifadesi karşısında, eksik çalışmaya ilişkin bilgi ve belgelerin prim bildirgeleri ile birlikte süresinde verilmesinin şart olduğu anlaşılmakta ise de, bu konuda ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde, prim bildirgeleri ile birlikte Kuruma ibraz edilmediği halde süresinde düzenlenmiş olduğu konusunda kuşku bulunmayan bilgi ve belgelerin, Kurum tarafından, mevzuata uygun olarak zamanında verilmiş belge niteliğinde kabul edilmesi zorunluluğu, anılan düzenlemelerin gereği olarak ortaya çıkmaktadır.

Davacı, tarafından, 2000 yılı Ocak-Kasım ayları arasındaki dönem çalışmaları 30 günün altında bildirilen sigortalılardan, İbrahim, Osman ve Mustafa'nın, aynı dönemde başka işyerlerinden de çalışmalarının Kuruma bildirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Aynı dönemde birden fazla işveren yanında çalışmayı engelleyici yasal düzenleme bulunmamakla birlikte; anılan sigortalıların re'sen prim tahakkukuna konu sürelerdeki çalışmalarının niteliğiyle, günün farklı saatlerinde çalışma şeklinde gerçekleşip gerçekleşmediği yönleri araştırılmak suretiyle;

davacıya ait işyeri dışındaki çalışmalarının, farklı günlerde gerçekleştiğinin belirlenmesi halinde, diğer işyerlerinde geçen sürelere ilişkin gün sayısının, mevzuatın öngördüğü koşullar çerçevesinde bildirim olarak kabul edilip, mükerrer tahakkuku önleyecek biçimde, davacının bildirmesi gereken süreden mahsubu ve bu işlem sonrasında aylık 30 günün altında kalan süreler yönünden Kurumun prim tahakkukunda haklı olduğu sürelerin tespiti yoluna gidilmesi gerektiği gözetilmeksizin, bu yönden eksik inceleme ve araştırmayla sonuca varılmış olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.