Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/12314 K.2009/942

5510 S. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU [ Geçici Madde 7 ]

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Geçici Madde 20 ]

"İçtihat Metni"

Davacı, 506 sayılı Yasaya tabi sigortalılık süreleriyle çakışan dönemler dışında, 01.01.1985 tarihinden itibaren 2926 sayılı yasa kapsamında zorunlu sigortalı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Ercan Turan tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.01.1985 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak tescili sağlanan davacı, 28.12.1993-28.06.1998 tarihleri arasındaki dönemde nakliyecilik faaliyeti nedeniyle, 0571450173 sigorta sicil numarasıyla 1479 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı konumuna girmiş; ancak, davacının kısa süreli 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık süreleri dışlandıktan sonra, 01.01.1985-25.03.2004 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Yasa uyarınca sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiş, mahkemece, davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı üzerinde durulmamıştır.

Davada öncelikle çözülmesi gereken hukuksal sorun; tescil ya da tevkifata dayalı olarak başlayan Tarım Bağ-Kur sigortalılığının devamı sürecinde devreye giren ve bir yıl dan fazla süreyle devam eden başka bir zorunlu sigortalılık nedeniyle, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona erip ermeyeceği, başka bir anlatımla; Tarım Bağ-Kur sigortalılığı devam eden kişinin 506 veya 1479 sayılı Kanunlar kapsamında zorunlu sigortalı olması ve bu sigortalılığının bir yıl ve daha fazla sürmesi halinde, yeniden tescil başvurusu olmadığı gibi prim ödemesi ya da ürün teslimatı nedeniyle tevkifatı da bulunmayan bu kişinin boşlukta geçen dönemde devam eden tarımsal faaliyete rağmen Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılıp sayılamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.02.2007 gün ve 2007/21-73-71 sayılı kararında da açıkça belirtildiği gibi, zorunlu sigortalılığın bir yıldan fazla sürmesi ve bu nedenle de anılan "bir yıllık makul süreyi" aşmış olması karşısında yeniden 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının kabulü için; bu sigortalılık kapsamında prim ödenmesi ya da ürün teslimatı yapılması halinde prim ödeme veya tevkifat tarihini takip eden ay başından geçerli olmak üzere yeniden Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlatılması mümkün olabilecektir.

5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesinde yer alan "Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 2926 sayılı, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı kanunlar ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirilir." hükmü, davacının 2926 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığının, diğer yasalar kapsamındaki zorunlu sigortalılık süreleriyle çakışan dönemleri dışında kalan kısımlarının geçerliliğinin tespitine ilişkin sorunun çözümünde, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğü öncesindeki yasal düzenlemelerin dayanak alınmasını zorunlu kılmaktadır.

Davacının 01.01.1985 tarihinde başlayan 2926 sayılı Yasa kapsamındaki tarım Bağ-Kur sigortalılığı, kendi nam ve hesabına ticari faaliyeti nedeniyle 28.12.1993 tarihinde sona ermiş, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılığı, bir yıllık makul süreyi aşarak 28.06.1998 tarihinde son bulmuş ve bu tarihten sonra 2926 sayılı yasaya tabi sigortalılığını sürdürmek konusundaki iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvuru veya ürün bedelinden kesinti ya da prim ödemesi eylemi gerçekleşmediği halde geçmişe yönelik tarım Bağ-Kur sigortalılığı tespitine yol açacak şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.