Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/19771 K.2010/5909

......

Dava, yersiz ödenen aylıkların yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı kız çoçuğuna, Kurum sigortalısı iken ölen annesinden dolayı, 01.07.1974 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı, aylığın devamı sırasında 01.08.1963-30.08.1990 tarihleri arasındaki kendi çalışmalarına dayalı sigortalılığı gözetilerek 01.11.1990 tarihinden itibaren de yaşlılık aylığına hak kazandığının belirlendiği; davalı Kurum tarafından 19.07.2002 tarihli işlemle, davalı kız çocuğunun ölüm aylığı alırken kendi çalışmalarından dolayı yaşlılık aylığı aldığı gerekçesiyle, ölüm aylığı iptal edilerek 15.11.1990-21.08.2002 dönemi yönünden 5.048,56 TL yersiz aylık borcu çakarıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 68/I.C-a maddesidir. Anılan maddede, yaşları ne olursa olsun evli olmayan, evli olmakla beraber sonradan boşanan veya dul kalan ve Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi bir işte çalışmayan, buralardan gelir ve aylık almayan kız çocuklarına aylık bağlanacağı belirtildiğine göre, kendi çalışmalarına dayalı olarak buralardan aylık ve gelir alanlara aylık bağlanamayacağı tartışmasızdır. Ölüm aylığı tahsisi için maddede öngörülen şartlar oluşmadığından ve 1963-1990 tarihleri arasındaki çalışmasını ve 01.11.1990 tarihinden itibaren de bu çalışmalardan dolayı bağlanan yaşlılık aylığını davacı Kurum’a bildirmemiş olan davalının iyiniyetinden de bahsedilemez.

.....

Ancak; 5510 sayılı Yasanın 96. maddesi, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, üç aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır…” düzenlemesini içermesi karşısında;anılan maddenin "a" bendi hükmü çerçevesinde, davacı Kurumca istirdatı mümkün olan yersiz ödeme miktarı belirlenerek,

varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekirken,eksik inceleme ile davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

......