Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2008/3821 K.2008/4885

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 87 ]

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 9 ]

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 10 ]

506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 26 ]

1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 76 ]

"İçtihat Metni"

İşkazası sonucu ölen sigortalının haksahiplerine bağlanan peşin değerli gelirler ile yapılan harcama ve ödemeler nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilâmda yazılı nedenlerle davanın kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı ve davalılardan V... İnş.San.Tic.ve Tur.Ltd.Şti.

Avukatınca istenilmesi ve davalı şirketce duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 29/04/2008 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı adına Av. AAA ile karşı taraf adına Av. ZÖ geldiler. Diğer davalılar adlarına kimse gelmedi. Duruşmaya başlandı.

Hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ET tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dava konusu peşin değerli gelirlerin bağlanmasına neden olan iş kazası, Bornova Belediyesi'ne ait yeşil alanların bakım ve temizlik işlerini üstlenen Vira Tem. İnş. San. Tic. ve Tur. Ltd. Şti. işyeri sigortalısının, Belediye çalışanı Mehmet Çelik yönetimindeki belediyeye ait traktörden düşerek ölmesi biçiminde gerçekleşmiş olup.

İTÜ öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen ve hükme dayanak alınan raporda, münhasıran trafik kuralları yönünden yapılan incelemeyle sonuca varılmıştır.

Ceza yargılaması sonucu mahkum olan araç sürücüsü yanında, sigortalının işvereni ile yeşil alanların temizlik ve bakım işçiliğini alt işverene devreden Belediyeye de husumet yöneltilmiş olması karşısında, anılan davalıların işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına aykırı eylemlerinin olay üzerindeki etkisinin bulunup bulunmadığının belirlenebilmesi amacıyla, kazanın gerçekleştiği iş kolu ile işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişi kurulu tarafından yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek rapor içeriğine göre yapılacak değerlendirmeyle sonuca varılması gereğinin gözetilmemiş olması;

2-506 sayılı Yasanın 9. maddesi, "Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır." Düzenlemesini içirmekte olup, davalı işverenin bu yöndeki itirazı gözetilerek, 506 sayılı Yasanın 10. maddesi koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden gerekli incelemenin yapılması gereği üzerinde durulmamış olması; ayrıca, 506 sayılı Yasanın 87. maddesindeki "Sigortalılar üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile,

bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl iş veren de sorumludur." Hükmü uyarınca davalı Bornova Belediyesi'nin alt işverenle birlikte sorumluluk koşullarının somut olayda gerçekleştiğinin gözetilmemiş olması;

3-İş kazasından doğan rücu tazminatı istemine ilişkin davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasanın 26. maddesindeki halefiyet ilkesi uyarınca, Kurumun rücu alacağı; hak sahiplerinin tazmin sorumlularından isteyebileceği maddi zarar (Tavan) miktarı ile sınırlı iken, Anayasa Mahkemesi'nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile 26. maddedeki "…

…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…

…" bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptaline karar verilmiş olması karşısında;

Anayasa'nın 153. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının, Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmesi ve giderek elde bulunan ve kesinleşmemiş tüm davalarda uygulanması zorunlu olup; iptal kararının Resmi Gazetede yayınlandığı 21.03.2007 gününden sonra Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 76. maddesi uyarınca yürürlükteki yasaları tatbik etmekle yükümlü bulunan mahkemelerin ve Yargıtay'ın yürürlükten kalkan bir yasa maddesine dayanarak inceleme yapma ve karar verme yetkileri bulunmadığından.

26. maddedeki anılan cümlenin iptali ile Kurumun rücu hakkının, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olması karşısında,506 sayılı yasanın 10. maddesinin uygulanmasını gerektiren durumlarda da, Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önceki süregelen içtihatlarla oluşturulup uygulanan ilkeler uyarınca, işverenin iş kazasının gerçekleşmesine etken kusurlu davranışının bulunmadığı sonucuna varıldığı takdirde % 50'den az olmamak üzere yapılacak indirimin ilk peşin sermaye değerli gelire uygulanması gereği gözetilmeksizin, işverenin kusursuz kabul edilmesine karşın,

ilk peşin sermaye değerli gelirin % 50'sini aşan kısmıyla sorumlu olacağının kabul edilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.