Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/14968 K.2011/3407

Dava, yersiz ödenen ölüm aylıklarının tahsili için yapılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkmece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, eşinden ölüm aylığı alan davacıya, babasından da ölüm aylığı bağlanmasının mümkün olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davalı, eşinden dolayı 01.02.1982 tarihinden itibaren SSK’dan ölüm aylığı alırken, 27.04.1983 tarihinde ölen babasından dolayı da, 01.05.1983 tarihinden itibaren SSK’dan ölüm aylığı almaya başlamıştır. Davacı Kurum tarafından, babasından dolayı ödenen aylıklardan 20.01.2004 – 19.11.2006 tarihleri arası dönemde ödenenler borç çıkarılmış ve tahsili için icra takibi yapılmıştır.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun ölüm sigortası hükümlerinin düzenlendiği bölümü içerisinde yer alan ve “Eş ve çocuklara aylık bağlanması” başlığını taşıyan 68. maddesi olup, hak sahibi kız çocukları yönünden maddenin (I) numaralı bendinde aylık bağlama koşulları olarak, Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi bir işte çalışmamaları, buralardan gelir veya aylık almamaları gerektiği belirtilmiş; aylık kesme nedenlerinin düzenlendiği (VI) numaralı bendinde 4958 sayılı Kanunun 06.08.2003 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren 35. maddesiyle yapılan değişiklik ile “buralardan gelir veya aylık almaya” ibaresi eklenmiş.

Yine, hak sahibi kız çocuklarına bağlanan gelir ve aylıklar yönünden kanun koyucu tarafından 506 sayılı Kanuna, 09.07.2005 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5386 sayılı Kanunun 2. maddesiyle geçici 91. madde eklenerek farklı bir düzenleme yapılmıştır. Anılan maddenin ilk fıkrasında.

06.08.2003 tarihinden önce hak sahibi kız çocuklarına bağlanan gelir ve aylıkların; bunların evlenmeleri, Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi çalışmaları veya kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir veya aylık almaları hariç olmak üzere geri alınmayacağı belirtilmiş, ikinci fıkrasında ise; bunlardan, yukarıda belirtilen haller haricindeki nedenlerle gelir veya aylıkları kesilen veya durdurulan kız çocuklarının gelir ve aylıklarının, kesme veya durdurma tarihi itibariyle istek koşulu aranmaksızın yeniden başlatılacağı açıklanmıştır.

Buna göre, hak sahibi kız çocuklarına bağlanan gelir veya aylıkların kesilme nedenleri; evlenme, Sosyal Sigortaya ve/veya Emekli Sandıklarına tabi çalışma, kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir veya aylık alma halleri ile sınırlandırılmıştır.

Mahkemece, anılan yasal düzenlemeler gözetildiğinde; çalışmayan ve kendi çalışmasına dayalı aylık almayan davalıya, babasından dolayı da ödenen ölüm aylıklarının istirdadının mümkün bulunmadığı gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.