Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2009/8085 K.2010/15913

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi . tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı 20.12.1989-02.02.2003 tarihleri arasında davalı işveren yanında kesintisiz 506 sayılı Kanun kapsamında çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davacının 21.12.1989-09.05.1994 tarihleri arasında 107360 sicil numaralı . unvanlı işyerinde, 09.05.1994-02.02.2003 tarihleri arasında 1014052 sicil numaralı A. Tekstil San.ve Tic. Ltd.Şti. unvanlı işyerinde Kuruma bildirilen süreler dışında sürekli çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1. maddesi uyarınca, anılan Kanunun yürürlük tarihine kadar 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesine göre oluşturulan sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet sürelerinin tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirileceği ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında, davanın yasal dayanağının 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi olduğu kabul edilmelidir.

506 sayılı Yasanın 4. maddesi ile “işveren; ...sigortalıları çalıştıran ... kişiler...” olarak tanımlanmıştır.”Çalıştıran” olgusu, tespiti istenen sürelere ilişkin hizmet aktinin tarafı konumunda olan ve hizmet aktini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir. Anılan Yasanın 79/10. maddesine göre, bu tür tespit davalarının sigortalıyı fiilen çalıştıran işverenlere yöneltmesi gerekir. Hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmada, kısacası, davanın sübutu ve verilen kararın infazı açısından, işverenin kim olduğunun bilinmesinde yasal zorunluluk vardır.

Somut olayda, davacının 21.12.1989-09.05.1994 tarihleri arasında 107360 sicil numarasına sahip davada taraf olmayan Saim Aksoy’a ait işyerinde çalıştığı kabul edilmiştir. Bu halde davalı Kurum ile işverenin bu tür davalarda zorunlu dava arkadaşı olduğunun kabulü ile işveren Saim Aksoy'unda davaya katılımı sağlanmalı ve bu işverenin göstereceği deliller de toplanarak, çalışma olgusu üzerinde durulmalı, yapılacak araştırmada varılacak sonuca göre karar verilmelidir. Ayrıca kabule göre de; 01.04.1981 tarihinde yürürlüğe giren ve davacının doğum tarihi itibariyle uygulama imkanı bulunan, 506 sayılı Kanunun 60/G maddesinin de hüküm kurulurken gözetilmemiş olması da doğru değildir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, eksik inceleme, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.