Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2010/10477 K.2010/16626

........

Dava; ölen sigortalının anne ve babasına aylık bağlanması talebine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulü ile 01.09.2003 tarihinden geçerli olmak üzere ölüm aylığı bağlanmasına karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Sigortalı ...’nın 29.08.2002 tarihinde bekar olarak vefat ettiği, 05.05.1993-29.08.2002 tarihleri arasında primi ödenmiş gün sayısının 686 olduğu, 14.04.2003 tarihli .........; sigortalının sağlığında anne ve babasının geçimlerini sağlamadığından bahisle 506 sayılı Yasanın 69. maddesi uyarınca aylık bağlanmasının uygun olmayacağı görüşüne yer verildiği, 26.02.2003 tarihli .......arafından düzenlenen raporda; ...’nın 16.08.2002 günü geçirmiş olduğu kazanın 506 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında iş kazası olduğuna dair tespitte bulunularak raporun bir suretini......

Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiş olduğu, .......16.04.2010 tarihli yazılarında ise; sigortalının ölümü ile sonuçlanan iş kazası iddiası ile ilgili olarak kayıtların tetkikinde herhangi bir bildirim ve talep olmadığı, son çalıştığı şirketin İstanbul’da olduğu ve ölüm tarihi itibariyle çıkışının bildirildiğinin belirtildiği, dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Mahkemece; kararın gerekçe kısmında olayın iş kazası olduğuna dair tespitte bulunulduktan sonra, davanın yasal dayanağının 506 sayılı Yasanın 69. maddesi olduğu ve davacılara bu maddeye dayanarak ölüm aylığı bağlanması gerektiğine karar verilmiştir.

Davacı vekiline iş bu davadaki talebinin dayanağı açıklattırılmalı, talebin 506 sayılı Yasanın 24. maddesinde yer alan iş kazası kolundan gelir bağlanmasına ilişkin olması halinde, öncelikle; olayın iş kazası olduğuna dair bir tespit bulunup bulunmadığı (Genel Müdürlük, kazanın olduğu ve ihbarın yapıldığı.... son çalıştığı şirketin bağlı olduğu İl Müdürlüklerinden de sorulmak suretiyle) davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan araştırılmalı, olayın iş kazası olduğuna dair bir tespit yok ise; iş kazası olgusu Mahkemece ön mesele yapılarak incelenmelidir. Bu bağlamda; iş bu davada alınacak karar ile, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanacak, işverenin kusurlu olması halinde

./..

-2-

Kurumca işverene rücu edilecek olması, davanın işverenin de hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle, işverene usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmeli, göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra, olayın iş kazası olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Olayın iş kazası olduğu sonucuna varılır ise.

4958 sayılı Kanunun 35.maddesi ile 506 sayılı Kanunun 24.maddesinin 1.fıkrasının değiştirilmiş ve “geçimi sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen” ibaresinin madde metninden çıkarılarak ve yerine ..... tabi çalışmayan veya 2022 sayılı Kanuna göre bağlanan aylık hariç olmak üzere buralardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almayan” ibaresinin konmuş olması, sosyal güvenlik hakkı kamu düzeniyle ilgili olup sigortalılar lehine düzenlenen bu yeni kuralın eski olaylara da uygulanması gerekli olması, davacıların........... tabi çalışmasının bulunmadığı,

buralardan gelir ve aylık almadığının tespit edilmiş olması karşısında, şimdiki gibi yapılan değişiklik ile gelir almaya hak kazanan davacılara, 4958 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 06.08.2003 tarihini takip eden aybaşı olan 01.09.2003 tarihinden itibaren gelir bağlanmasına karar verilmelidir.

Olayın iş kazası olmadığı sonucuna varılır ve davacıların taleplerinin 506 sayılı Yasanın 69. maddesinde yer alan ölüm sigortası kolundan aylık bağlanmasına ilişkin olması halinde, ölüm sigortası kolundan aylık bağlama şartlarını düzenleyen 506 sayılı Yasanın 66. maddesinde; “5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş durumda olan sigortalının hak sahibi kimselerine aylık bağlanır” hükmü gözetilerek, sigortalının 05.05.1993-29.08.2002 tarihleri arasında primi ödenmiş gün sayısının 686 olduğu, 900 gün prim ödeme şartının yerine gelmemiş olmasına göre, davanın reddine karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilerek yapılacak inceleme ile hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

.........