Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2010/11306 K.2012/913

Dava, 2002-2003 yılları ile 2007-2008 yılı eğitim yılın sonuna kadar ....hizmetli olarak çalıştığının ve malulen emekli olmaya hak kazandığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneği olup, medeni (maddi) hukuktaki medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyetinin medeni usûl hukukunda büründüğü şekildir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 38’inci maddesinde davaya ehliyetin Medeni Kanun ile belirlendiği belirtilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi hükmüne göre tüzel kişiler hak ehliyetine sahiptirler ve dolayısıyla davada taraf olabilme ehliyeti de ancak, tüzel kişiliği bulunan yapılanmalar için geçerlidir. Tüzel kişiliğin son bulması ile artık eski tüzel kişinin taraf ehliyetinin de son bulacağı tartışmasızdır. Taraf ehliyeti kamu düzeni ile ilgili olduğundan hâkimin bu hususu re’sen göz önünde bulundurması zorunludur

506 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi ile “işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler...” olarak tanımlanmış olup, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmasında, bir başka deyişle, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesi zorunludur.

Davaya konu somut olayda. Mahkemece, tanık ...... “davacının 2008-2009 yılı eğitim döneminde eski muhtar ile anlaşamaması nedeni ile okuldan çıkartıldığı” şeklindeki beyanı üzerine davacının okul temizliğinde çalışmasında yetkili kişinin köy muhtarı olduğu, bu kapsamda ..... Kanunu gereğince köyü temsil eden muhtarlığa karşı hizmet tespiti davasının açılması gerektiğinden bahisle, davanın husumetten reddine karar verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan; dosya kapsamında yer alan 05.10.2007 tarihli tutanakta da yazılı olduğu üzere “davacının görevi olan işleri yapmaması ya da eksik yapması halinde okul yönetimince işine tek taraflı olarak son verilebilecektir”. Tespiti istenen çalışmanın geçtiği işyeri “....” olup, esas itibariyle işyerinin .... bağlı ve halen anılan Bakanlık bünyesinde faal olması nazara alındığında; dava dilekçesinin ..... tebliği ile davaya iştiraki sağlanmalıdır.

Öte yandan; açılan hizmet tespiti davasında...... da taraftır, bu itibarla; davalılardan sadece.....esas alınarak “davanın husumetten reddine” karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırıdır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 01.06.2011 tarih 10-223-369 sayılı kararı).

O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.