Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2010/3196 K.2011/13049

Dava, 01.08.1991-dava tarihi 09.06.2008 arası dönemde hizmet akdine dayalı olarak geçen ancak Kuruma kayıt ve tescil edilmeyen sigortalı hizmetlerin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, istek gibi davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup, anılan Yasanın 2. maddesi; bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların, bu kanuna göre sigortalı sayılacağını, aynı yasanın 4. maddesi ise; bu kanunun uygulanmasında 2’nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran gerçek veya tüzel kişilerin işveren olduğunu düzenlemiştir.

Diğer taraftan, taraf ve dava ehliyeti, maddi hukuktaki hak ve fiil ehliyetinin medeni usul hukukundaki büründüğü şekil olup, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 50. maddesi; medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olanların davada taraf ehliyetine de sahip olduğunu, anılan yasanın 51. maddesi ise, dava ehliyetinin medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirleneceğini düzenlemiştir. Türk Medeni Kanununun 8 ve 48. maddeleri, her gerçek ve tüzel kişinin hak ehliyetine sahip olduğu hükmünü içermektedir. Bunun sonucu olarak da, medeni haklardan yararlanma ehliyeti olan her gerçek ve tüzel kişi, davada taraf olma ehliyetine de sahip olacaktır.

Dava ehliyeti ise, gerçek ve tüzel kişilerin kendisinin ya da yetkili kılacağı temsilcisinin aracılığı ile, davayı takip etme ve usul işlemlerini yapabilme ehliyeti olup, fiil ehliyetinin varlığını gerektirir. Fiil ehliyetine ilişkin koşullar ise, gerçek kişiler bakımından Medeni Kanunun 10 ve 14. maddelerinde düzenlenmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 52. maddesi ise, medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olmayanların davada kanuni temsilcileri, tüzel kişilerin ise, yetkili organları tarafından temsil edileceğini öngörmüştür.

Somut olayda, davacı, .. ... Kamyonet Minibüs Otobüs ve Otomobil Şoförleri Esnaf Odasına husumet yönelterek davaya konu dönemde oda tarafından işe alındığını ve .. dolmuş hattında intizam görevlisi (değnekçi) olarak ve odaya bağlı şekilde çalıştığını öne sürerek anılan dönemde sigortalı hizmetlerin tespitini talep etmiş, mahkeme de, istek gibi davanın kabulüne karar vermiştir.

Gerek, çalışılan yer, gerekse yapılan işin niteliğine göre, davacı ile, davalı oda arasında hizmet akdine dayalı bir ilişkinin bulunmadığının dosya kapsamıyla sabit bulunması karşısında, davanın kabulüne dair mahkeme hükmü isabetli bulunmamıştır.

Somut olayda, işverenlik sıfatı, çalışmanın yapıldığı iddia edilen duraktaki minibüs işletmecilerine ait olup, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 124/4. maddesindeki; dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde, hakimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceğine ilişkin düzenleme de gözetilerek, söz konusu işverenlere ayrı ayrı ek dava açılmaksızın davaya dahil edilip savunma ve delilleri toplanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gereği gözetilmeksizin, yazılı biçimde hüküm tesis edilmiş olması, usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

O halde; davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.