Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/10733 K.2012/26241

Dava, 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamındaki zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Hükmün, davalı taraf avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 01.10.1999 – 04.12.2008 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespiti istemine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesinin onuncu fıkrası olup, mahkemece yapılan yargılama sonunda istem kısmen kabul edilerek, 01.10.2004 – 01.06.2005, 01.10.2005 – 15.05.2006, 17.09.2006 – 01.06.2007, 01.08.2007 – 20.08.2007, 12.09.2007 – 30.10.2007 dönemleri yönünden sigortalılık süreleri hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesinin onuncu fıkrası olup, bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına yönelik davalarda elde edilecek hükmün sigortalılık hakları yönünden uygulayıcısı konumundaki Kurum tarafından yerine getirilebilmesi için, her ne kadar pozitif usul hukuku ile maddi hukukta buna ilişkin bir hüküm bulunmamakta ise de, Kurumun davada işverenle birlikte yasal hasım ve zorunlu dava arkadaşı olarak yer alması gerektiği doktrin ve Yargıtay tarafından kabul edilmiş bir ilkedir.

Diğer taraftan, karar tarihi itibarıyla yürürlükte olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 417. maddesinde, kanunen belirtilmiş haller dışında yargılama giderlerinin aleyhinde hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıkması durumunda ise mahkemece her iki tarafın yargılama gideri ile yükümlü tutulacağı veya bu giderlerin taraflar arasında takdir edilen şekilde bölüştürüleceği.

418. maddesinde, davanın esası hakkında yararına hüküm verilmiş olan tarafın davayı isteyerek uzatması veya gereksiz masraf yapması ya da elinde bulunup da karara etkili olan belgeleri anında ve zamanında karşı tarafa bildirmemesi durumlarında yargılama giderlerinin tamamı veya bir bölümüyle mahkûm edilebileceği. 419. maddesinde, aleyhlerinde hüküm verilenler

birden çok ise yargılama giderlerinin davadaki ilgilerine göre aralarında bölüştürüleceği ve müteselsilen sorumlu sayılabilecekleri. 423. maddesinde, vekil ücretinin yargılama giderleri içinde yer aldığı belirtilmiş olup. 29.05.1957 gün ve 4/16 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, avukatlık ücretinin, diğer yargılama giderlerinde olduğu gibi mahkemece kendiliğinden (resen) hükme bağlanacağı açıklanmıştır.

Sigortalılık süresinin saptanmasına yönelik davalar yönünden, bu tür davaların tarafları ve niteliğinden hareket edilerek, kısmen haklı çıkma durumunda dahi yargılama giderlerinin tümünden davalının/davalıların sorumlu tutulacağına ve reddedilen süreler yönünden vekil ile temsil olunan davalı/davalılar yararına avukatlık ücreti belirlenemeyeceğine ilişkin herhangi bir özel yasal düzenleme bulunmadığından,

davanın kısmen reddine karar verilmesi durumunda, anılan Kanunun 418. maddesinde açıklanan özel sebep ve koşullar var olmadığı sürece yargılama giderlerinin haklılık paylarına göre taraflar arasında paylaştırılması ve vekil ile temsil edilen davalı yararına da avukatlık ücreti belirlenmesi zorunludur.

Nitekim, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.03.2006 gün ve 2006/1-163 Esas, 2006/76 Karar, 28.05.2008 gün ve 2008/10-370 Esas ve 2008/410 Karar numaralı ilamlarında da aynı yaklaşım ve görüş benimsenmiştir.

İnceleme konusu davada; istemin kısmen kabulüne karar verilmesine ve söz konusu 418. maddenin uygulama koşulları bulunmamasına karşın, mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu, yargılama giderlerinin bir kısmından davacının sorumlu tutulmaması ve vekil ile temsil edilen davalılar yararına avukatlık ücreti belirlenmemesi isabetsiz olduğu gibi, hüküm altına alınan yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden davalıların teselsül hükümleri gereğince sorumluluklarına karar verilmesi gerekirken, mahkemece, anılan giderler ile ücretin yalnızca davalı işverene yüklenmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanunun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.