Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/14340 K.2012/24928

Dava, yersiz yapılan 611,86 TL tedavi giderlerinin her bir ödeme tarihinden yasal faiziyle; ayrıca, yersiz ödenip, mirasçılardan istirdat edilen ölüm aylıklarının yasal faizi olarak hesaplanan 9813,74 TL’nin, yersiz ödemelerin yapıldığı hak sahibi ...’nin mirasçıları olan davalılardan istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davalıların murisi ...’nin, sonradan evlenmiş olması nedeniyle, ölen önceki eşinden dolayı bağlanıp ödenen ölüm aylıkları ile yapılan tedavi giderlerinin, hak sahipliği sıfatının bulunmaması nedeniyle yersiz olduğu belirtilerek, tahsili istenilmiş; Mahkemece, tedavi giderlerine ilişkin isteğin kabulüne; aylıklara ilişkin isteğin ise, asıl borç ödenirken faize ilişkin olarak haklar saklı tutulmadığı gerekçesi ile, reddine karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel sağlık Sigortası Kanununun, yersiz ödemelerin geri alınmasını düzenleyen 96. maddesine göre, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmidört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı Kurum, davalılar murisinin ölüm aylığı alırken, 24.03.1997 tarihinde yeniden evlenmesi nedeniyle, 01.04.1997 – 01.02.2003 tarihleri arasında ödenen 4650,00 TL ölüm aylıklarını borç çıkarmış; 07.05.2003 tarihinde boşanması nedeniyle, 01.06.2003 tarihinden itibaren yeniden bağlayarak, 01.04.2003 – 31.10.2004 (ölüm) tarihine kadar olan dönem için biriken aylıklarından mahsup yapıp; mahsup edilemeyen bakiye 283,00 TL asıl aylık ile, yersiz ödenenlerin yasal faizi olan 9813,74 TL’nin ödenmesini mirasçılarından istemiş; davalılardan mirasçı ... tarafından, borç aslı 283,00 TL 24.05.2005 tarihinde Kurum’a ödenmiş; faizi ödenmemiştir.

Davacı Kurum tarafından, davalı mirasçılara yazılan borç yazısında, faiz de hesaplanıp, talep edildiğine göre; borç aslı sonradan ödenirken, faize ilişkin hakların saklı tutulmadığı gerekçesiyle, faizin istenilemeyeceği esas alınarak karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, sonradan evlenen murisin, ölüm aylıklarını almakta iyiniyetli olmadığı gözetilip; 5510 sayılı Kanunun, yersiz ödemelerin geri alınmasını düzenleyen 96. maddesindeki, mahsubun en eski borçtan başlayarak, borç aslına yapılacağına ilişkin düzenlemeye göre, mahsup işlemi sonucu bakiye kalan ve sonradan 24.05.2005 tarihinde ödenmiş olan 283,00 TL borç aslı üzerinden, anılan miktara göre en son ödenen yersiz ödeme tarihi ile iadenin yapıldığı 24.05.2005 tarihi arası dönem için hesaplanacak yasal faize hükmedilmesi gerekirken; eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.