Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/17985 K.2013/1686

Davacı, 01.02.2009 – 29.01.2010 tarihleri arası dönemde, kendi nam ve hesabına bağımsız çalışma nedeniyle verilen sigortalılığın iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum Avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacının, 22.03.1996 – 26.02.2007 ve 02.04.2007 – 29.01.2010 tarihleri arasında vergi kaydı; Ayrıca, 06.03.2007 -31.01.2009 tarihleri arası ile 17.02.2009 tarihinden itibaren, devam eder şekilde, hizmet sözleşmesine dayalı çalışmaları nedeniyle prim ödemesinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı Kurum (devredilen Bağ-Kur), vergi kaydı ve önceden başlayan sigortalılığı gözeterek, davacıyı, 1996 yılından başlayarak 26.02.2007 tarihine kadar, ayrıca, 01.02.2009 – 29.01.2010 tarihleri arasında kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmaya dayalı sigortalı saymıştır.

Bu durumda, taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının, hizmet sözleşmesine dayalı çalışmasının bulunmadığı 01.02.2009 – 16.02.2009 tarihleri arası dönem ile, vergi kaydı ve hizmet sözleşmesine dayalı sigortalılık sürelerinin çakıştığı 17.02.2009 – 29.01.2010 tarihleri arasında hangi sigortalılığa geçerlilik tanınacağına ilişkindir.

5510 sayılı Kanunun, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren ve sigortalılık hallerinin birleşmesini düzenleyen 53 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, “Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır.” düzenlemesine yer verilmiş iken.

53 üncü maddenin birinci fıkrası, 6111 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile değiştirilerek, “Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.” Şeklinde düzenlenmiştir.

6111 sayılı Kanunun yürürlük tarihlerini düzenleyen 125 inci maddesinin (b) bendinde, 33 üncü maddenin, 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımını takip eden ayın birinci gününde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Her Kanunun, yürürlükte olduğu dönemdeki uyuşmazlıklara uygulanacağı gözetildiğinde; taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan 01.02.2009 – 29.01.2010 tarihleri arası dönemde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki değiştirilen yasal düzenlemenin somut olayda uygulanma yeri bulunmadığı gibi.

Kanun koyucu, bu yönde tartışmaya yer vermeyerek, Resmi Gazetenin yayınlandığı 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve 6111 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanuna eklenen geçici 33 üncü maddesinde, Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasında bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla yapılan değişikliklerin, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten öncesi için uygulanmayacağını açıkça belirtmiş olup; buna göre, uyuşmazlık konusu dönem için Kanunun 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının ilk halindeki düzenlemenin uygulanması gerekir.

Bu durumda, davaya konu uyuşmazlığın, önce başlayan sigortalılık esas alınarak çözümlenmesi gerekmektedir.

Davacının, 5510 sayılı Kanunun 4/b maddesi kapsamında sigortalı olmayı gerektirir kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının bulunması şartıyla, hizmet sözleşmesine dayalı çalışmasının kesintiye uğradığı 31.01.2009 tarihinden sonraki gün, 5510 sayılı Kanunun 4/b maddesi kapsamındaki sigortalılığı yeniden başlayacaktır. Bu durumda, davacı, 01.02.2009 tarihinden itibaren Kanunun 4/b maddesi kapsamında sigortalı olacak, uyuşmazlık konusu olan ve sigortalılığın çakışacağı 17.02.2009 – 29.01.2010 tarihleri arası çakışan dönem için, önceden başlayan sigortalılığa geçerlilik tanınması gerekecekir.

Mahkemece, uyuşmazlık konusu döneme ilişkin olarak, vergi kaydı, ticari defter-belgeleri, vergi beyanları vs. getirtilip incelenerek, davacının, 5510 sayılı Kanunun 4/b maddesi kapsamında sigortalı olmayı gerektirir faaliyeti ile önceden başlayan sigortalılık belirlenip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönde eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.