Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/18413 K.2012/273

Davacı, yaşlılık aylıklarından .... kesintisi yapılmasına ilişkin Kurum işleminin iptali ile faiziyle davacıya geri ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dava, davacının, yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılmasına ilişkin Kurum işleminin iptali ile, yapılan kesintinin, faiziyle birlikte, davacıya geri ödenmesi istemine ilişkindir.

Davacının, hayvan ticareti faaliyetinden dolayı, 01.01.1975 -01.01.1981, 20.03.1982-26.12.1984 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, 30.06.1997-31.12.1998 tarihleri arasında, .... olarak yaptığı faaliyeti nedeniyle, vergiye kayıtlı olduğu, Kurumun ..... kesilmesine esas teşkil eden kaydın ise, .... 26.01.1973’de başlayan ve 17.06.2008 tarihinde sona eren kayıt olduğu, bu kayda esas faaliyetin ise, canlı hayvan alım satımı faaliyeti olduğu, ..... faaliyetinde dolayı, 26.03.1978 tarihinde başlayan kaydının, 07.12.1999 tarihinde sona erdiği anlaşılmaktadır.

Davacının, yukarıda belirtilen kayıtlarına göre, hem, hayvan alım satımı, hemde, bakkal olarak faaliyette bulunduğu, dava konusu edilen, vergi kaydının olmayıp, .... bulunduğu dönemdeki hayvan alım satımına ilişkin, kendi nam ve hesabına çalışmasının bulunup bulunmadığı, zabıta aracılığı ile araştırmalı, faaliyetin olup olmadığını bilecek tanık beyanlarına başvurulmalı, Oda kaydına esas faaliyetine ilişkin vergi kayıtları getirtilerek incelenmeli, vergi dairesinden vergi ödemeleri hakkında bilgi alınmalı ve faaliyetin bulunup bulunmadığı, toplanacak deliller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

2- Dava açmanın maddi hukuk ve usul hukuku bakımından sonuçları, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 185, 187 ve 202., Hukuk Muhakemeleri Kanununun 116,123, 130, 141. maddelerinde düzenlenmiştir. Usul hukuku bakımından, dava açmanın bazı sonuçları, kanunda açıkça yazılmış olmasına karşın, bazıları açıkça yazılı değildir.

Kanunda açıkça yazılı olmamakla birlikte, dava açılmasının, usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlardan biri de, “her davanın açıldığı tarihteki duruma göre karara bağlanmasıdır.” Hüküm, uyuşmazlığın başladığı tarihten, davanın açıldığı tarihe kadar gerçekleşmiş olayları kapsar.

Özel bir nedeni olmadıkça, davadan sonraki olayları ve hakları kapsamaz, aksi halde, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 389. ,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinde öngörülen ilkelere aykırı olur. Yerleşik Yargıtay içtihatları da bu yöndedir.

Açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde, somut olayda; 16.01.2009 tarihine kadar yapılan..... kesintilerinin miktarı belirlenerek, o miktara karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.