Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/4918 K.2012/8303

Dava, vergiye kayıtlı olunan 15.06.1993 – 04.10.2000 tarihleri arası (= 2629 gün) için yapılan borçlanmadan, ödeme miktarı oranlanarak hesaplanacak kısmi borçlanmanın geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtilen gerekçe ile, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1479 sayılı Yasa hükümlerine göre 04.10.2000 tarihinden itibaren zorunlu sigortalı olarak tescili bulunan davacının, vergiye kayıtlı olduğu 15.06.1993 – 04.10.2000 (tescil) dönemlerine ilişkin (=2629 gün) olarak, anılan Yasanın geçici 18. maddesine dayalı yaptığı borçlanma, borçlanma bedelinin, ödeme tarihinde bulunduğu gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarına göre eksik ödendiği gerekçesi ile iptal edilmiştir. Davacı, kısmi borçlanmanın geçerli olduğunun tespitini istemiş; Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yasada belirtilen şartların varlığı durumunda, vergiye kayıtlı olunan sürenin kısmi olarak da borçlanılabilmesi mümkün bulunmaktadır. Ne ki; anılan geçici maddede; "… sigortalıların,… belgelenen sürelere ilişkin olarak 49 ve ek 15. maddelere göre hesaplanacak prim borçlarının tamamını, tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde, ödeme tarihinde bulundukları gelir basamağının yürürlükte olan prim tutarı üzerinden ödemeleri kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği" hükmüne yer verilmiştir.

Davacının, borçlanmak istediği 15.06.1993 – 04.10.2000 tarihleri arası sürenin tamamı 2629 gün olup; Mahkemece hükme esas alınan raporda, sağlık sigortası için ödenmesi gereken primler dışlanarak, sadece uzun vadeli sigorta kolları için ödenmesi gereken primlere göre yapılan hesaplama sonucunda, davacının yaptığı ödemenin 5268 günlük borçlanmaya karşılık geldiği belirtilerek, fazla borçlanma bedeli çıkarılması hatalı olduğu gibi; Mahkemenin, sağlık sigorta primleri gözetilmeksizin yapılan hatalı hesaplamaya göre, davacının vergiye kayıtlı olduğu sürenin tamamını borçlandığının tespitine karar verilmiş olması da, isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; davacının, ödeme tarihinde bulunduğu gelir basamağının yürürlükte olan günlük prim tutarı; Yine, davacının, vergi borçlanması nedeniyle süresinde yaptığı ödeme miktarı Kurum’dan sorularak belirlenmeli; süresinde ödenen miktar ile günlük prim oranı oranlanarak, vergi kaydının başladığı tarihten itibaren, ödenen borçlanma bedelinin karşıladığı süre (=gün) kadar sigortalı olduğunun tespitine karar verilmelidir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.