Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2011/8773 K.2012/11850

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

Dava konusu somut olayda, davacının davalı MSB nezdindeki 57. Topçu Tugay Komutanlığı işyerinde sigorta işe giriş kaydının yapılmaması üzerine sosyal güvenlik kaygısı ve işini kaybetme korkusu ile kendi imkanlarıyla isteğe bağlı sigortalılığa başvurarak 2005/11. dönemden bu yana isteğe bağlı primlerini ödeyerek, 10.06.2007 tarihine kadar çalıştığını, bu tarihten itibaren birlik komutanlığınca yapılan teftiş sonucunda çalışmasının yasal olarak uygun olmadığı gerekçesiyle tazminatları verilmeksizin işine son verildiğini öne sürerek, davalı işverene ait işyerinde 18.11.1999 tarihinden 2005 yılının 11. ayına kadar olan çalışmaları ile isteğe bağlı prim ödediği 2005/11-10.06.2007 tarihleri arasında zorunlu sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacı ...' in, davalı işveren 57. Topçu Tugay Komutanlığına ait tescilsiz işyerinde 18.11.1999-10.06.2007 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 2723 gün çalıştığının tespitine karar verildiği görülmüştür.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir.

506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacıya ait, hizmet cetveli incelendiğinde; davalı işverene ait işyerinden hiç bildirim yapılmamış olduğu, 3501012253558 s.s. numarasına göre 2005/11-2007/10. tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı ödemelerinin bulunduğu görülmüştür.

Davalı işverenin kamu kurumu olduğu ve kamu kuruluşlarındaki çalışanların kayıtlara geçirilmesinin ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılmasının asıl olduğu da göz önünde tutularak, çalışmanın geçtiği iddia edilen döneme ilişkin işveren nezdindeki ücret tediye bordroları ve konuya ilişkin tüm belgeler eksiksiz olarak getirtilip, davalı Kurumdan, varsa işe giriş belgelerinin asılları ya da onaylı suretleri celp edilerek, anılan belge ve bordrolardan sigortalının imzasını içerenlerden, imza aidiyeti yönünden çekişme bulunmayanlar ile hata, hile,

ikrah halleriyle sakatlığı iddia ve kanıtlanamayan belgelerin içeriklerinde gösterilen gün kadar çalışmanın karinesini teşkil edeceği göz önüne alınarak, şayet işveren hiçbir kayıt ibraz edemiyorsa, bunun sebebi sorularak ve fiili imkansızlık varsa davacı ile birlikte çalışan bordro tanıkları dinlenilerek, varsa, tarafların göstereceği tüm deliller toplanarak, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra, Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin hangi nedenle bildirim dışı kaldığı yeterince araştırma konusu yapılarak,

davalı işverenin davacının ihtiyaç olduğu dönemde çalıştırıldığı belirtilmekle, davacıya yapılan ödemelerin ve davacının çalıştığı dönemlerin kayıtlarının bulunması zorunluluğu karşısında, bu hususların, uyuşmazlık konusu dönemdeki görevlilerin de gerekirse beyanlarına da başvurularak hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir.

Ayrıca, davacının, davalı MSB nezdindeki 57. Topçu Tugay Komutanlığı işyerinde, 18.11.1999 -10.06.2007 tarihleri arasında ütücü ve temizlik işçisi olarak çalıştığı belirtilmekle beraber ,dosya içerisinde sadece 2006 -2007 tarihleri arasında geçerli olan sürekli giriş kartı bulunduğu ,ancak 57. Topçu Tugay Komutanlığı'nın askeri birlik olduğu gözetildiğinde, tüm giriş-çıkışların kayıt altına alınması zorunluluğu karşısında ,mahkemece uyuşmazlık konusu dönemde,davacının giriş -çıkış tarihlerini gösterir belgelerinde araştırılması gerektiği hususu gözardı edilmemelidir.

Açıklanan, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONU Ç