Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/13075 K.2012/26636

Davacı, 01.06.1988-31.08.2008 tarihleri arasında davalı yanında çalıştığının tespitini talep etmiş, mahkeme ilâmında belirtildiği şekilde, davacının 01.06.1985- 31.08.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 74’üncü maddesinde; Medeni Kanun ile belirtilen hükümler saklı olmak üzere, hakimin her iki tarafın iddia ve savunmalarıyla bağlı bulunduğu, ondan fazlası veya başka bir şey hakkında karar veremeyeceği belirtilmiş, 01.10.2011 günü yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun “Taleple bağlılık ilkesi” başlığını taşıyan 26'ncı maddesinde de, hakimin, tarafların istem sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği açıklanmış olmakla, hukuk yargılamasında “istemle bağlılık” ilkesi egemendir.

Somut olayda.

Davacı, dava dilekçesinde talep kısmında açıkça 01.06.1988-31.08.2008 tarihleri arasında davalıya işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmesine karşın, Mahkemece, davacının talebi hakkında, bir karar verilmesi gerekirken, taleple bağlılık ilkesini ihlal edecek şekilde, davacının 01.06.1985- 31.08.2008 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, Mahkemece yapılan araştırma ve incelemede hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Bu tür davaların kamu düzenini ilişkin olduğu dikkate alınmak suretiyle, Mahkemece; tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, re'sen araştırma yapılarak, tespite konu talep edilen dönemdeki sürenin uzunluğu dikkate alınarak,

tespite konu tarihteki süreleri kapsayacak şekilde bilgi sahibi olabilecek komşular, binanın yöneticileri ve kapıcıları tespit edilip, davacının çalışma sürelerine ilişkin beyanlarına başvurulmalı, Kurumdan, davacının talep edilen dönemde başka bir iş yerinde çalışmasının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davalı işveren vekili, davalı ve ailesinin yurt dışına çıktıklarına ilişkin pasaport fotokopileri sunduğundan, tüm aile bireylerinin yurtdışında geçirdikleri süre ve bu sürede evde kimsenin bulunup bulunmadığı ve bu dönemlerde davacının çalışma süresi yöntemince araştırılmalı,

toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.