Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/14346 K.2012/23723

Davacı, davalı Kaymakamlık nezdinde 2003-2007 yılları arasında geçen ve sigortalı gösterilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 1.9.2003-1.8.2007 tarihleri arasında ... Kaymakamlığının emri altında ... Öğretmenevinde, ... İlköğretim Okulunda veya kaymakamlık tarafından gösterilen herhangi bir işte çalıştığını belirtip bu hizmetlerinin tespitini talep etmiş, Mahkemece, davacının, 12.1.2005-1.8.2007 tarihleri arasında ... bünyesinde ... İlçe Mili Eğitim Müdürlüğüne bağlı ... İlköğretim okulunda asgari ücretle çalıştığı belirtilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Zira, davacının talebinin açık ve anlaşılır olmaması ve dosyada mevcut deliller, sübut konusunda tam bir kanaat ortaya koymamaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun tarafta iradi değişikliği düzenleyen 124. maddesinde, bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu; ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edileceği belirtilmiştir.

Bu yönde, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 27. maddesine göre, İlçede Hükümetin temsilcisi olan kaymakamlık, Devlet tüzel kişiliğine (İçişleri Bakanlığına) bağlı olup, ayrı tüzel kişiliği bulunmadığı için, davada taraf ehliyetine sahip değildir. Bu davada taraf ehliyeti Kaymakamlığa değil, İçişleri Bakanlığına aittir. Hal böyle olunca, kaymakamlığa karşı dava açılırsa; dava, kaymakamlığın taraf ehliyeti (tüzel kişiliği) olmaması nedeniyle reddedilemez.

Çünkü, davacının amacı Devlet tüzel kişiliğini (İçişleri Bakanlığını) dava etmektir. Davacı, davasını yanlış kuruma yöneltmekle, hasımda değil, temsilci de yanılmış olmaktadır. Bunun yanında davacı ... Kaymakamlığının emri altında ... Öğretmenevinde, ... İlköğretim Okulunda veya kaymakamlık tarafından gösterilen herhangi bir işte çalıştığını, ücretinin de Vakıf tarafından kendisine ödendiğini iddia ettiğinden, tüzel kişiliği bulunan ...

Sosyal Yardımlaşma Vakfı ile, söz konusu hizmetin kendilerine bağlı bir okulda geçtiğinin iddia edilmesi nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının, davada temsil edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, öncelikle, davacıya talebi açıklattırılmalı, hangi dönemde, ne kadar süre ile, hangi kurumda çalıştığı, ne iş yaptığı sorulmalı ve tespit edilmeli, yine, mahkemece, İçişleri Bakanlığına, ...

Sosyal Yardımlaşma Vakfına ve Milli Eğitim Bakanlığına husumet yöneltilmesine davalının izin verip-vermediği veya buna ilişkin hatanın maddi bir hatadan veya dürüstlük kuralına aykırılıktan kaynaklanıp-kaynaklanmadığı araştırılıp-tartışılarak; çalışmaların geçtiği belirtilen İçişleri Bakanlığı, ...

Sosyal Yardımlaşma Vakfı ve Milli Eğitim Bakanlığı usulünce davaya katılarak, sunacağı deliller toplanıp, davacının varlığını iddia ettiği hizmetlerinin hangi tarihlerde, hangi kurumlar nezdinde geçtiği araştırılmalı, hizmet tespiti davalarının niteliği gereği, resen delil araştırması yapılmalı ve çalışıldığı iddia edilen süreler yönünden kuşkuya yer verilmeyecek şekilde hüküm kurulmalıdır.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin ve davalı hazine vekilinin avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.