Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/16348 K.2013/21077

Dava, 5335 sayılı Yasanın 30. maddesi uyarınca yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali, kuruma haksız ödenen miktarın istirdatı ve yaşlılık aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, Kurum tarafından 5335 sayılı Yasanın 30. maddesinin ikinci fıkrasına istinaden yaşlılık aylığının kesilerek 01.01.2005-17.11.2009 dönemi yapılan ödemelerin fuzuli olduğundan bahisle adına borç çıkarıldığını, anılan kanunun 30. maddesinin 4. fıkrasının f bendi kapsamında istisna kapsamı içinde olduğundan, yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali, kuruma haksız ödenen miktarın istirdatı ve yaşlılık aylığının tekrar bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiş olup; Mahkemece, davacının, yasanın istisnai maddeleri içine girdiğinden bahisle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı 5335 sayılı Kanunun 30’uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre; "…Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.”

Anılan Kanunun 30’uncu maddesinin dördüncü fıkrasına göre; “bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri;

a) Cumhurbaşkanlığına seçilenler,

b) Dışarıdan Bakanlar Kurulu üyeliğine atananlar,

c) Yasama Organı üyeliğine seçilenler,

d) Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar,

e) Sadece toplantı veya huzur ücreti ya da hakkı ödenen görevleri yürütenler ile yönetim ve denetim kurulu üyeliği ücreti karşılığında görevlendirilenler,

f) Yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler (üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler hakkında yaş haddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz.),

g) Vakıf üniversitelerinde görev alanlar,

h) Özel kanunlarında emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeksizin çalıştırılma veya görev yapma hakkı verilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Başbakan tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararname ile atanan veya görevlendirilenler ve Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler,

i) 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar, hakkında uygulanmaz.” düzenlemesini içermektedir.

2547 sayılı Yasanın 36. maddesine göre; “…Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu üniversitede haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ve okutmanlar ise, haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür.” Aynı Yasanın 33. maddesine göre ise; “.

Uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacılarının atanmaları veya sözleşme ile görevlendirilmeleri; ilgili yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanın, rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürlerin, rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerisi ve rektörün onayı ile en çok iki yıl için yapılır. Atama süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür.

Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır. Üçüncü defa atanmadan sonra sürekli olarak atanabilirler.” düzenlemesini içermektedir.

Davaya konu somut olayda; Davacının 01.11.1995 tarihinden itibaren Sosyal Güvenlik Kurumu (devredilen SSK) dan yaşlılık aylığı almakta olduğu, Kurum tarafından davacının, 20.11.1996 tarihi itibariyle ... Üniversitesi Yabancı Dil Hazırlık Bölümünde Fransızca çeviri kadrosunda çalışmaya başladığının anlaşılması üzerine, 5335 sayılı Yasanın 30. maddesine istinaden aylığının 01.01.2005 tarihinden itibaren kesilmesi gerektiğinden bahisle 2009/Kasım dönemi itibariyle durdurulduğu, 01.01.2005-01.11.2009 tarihleri arasında ödenen aylıklarının adına borç çıkarılması üzerine, davacı tarafından 12.11.2009 tarihinde kuruma ödeme yapıldığı,

Dosya kapsamına göre, davacının 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunun 33. maddesi uyarınca 20.11.1996 tarihinde ... Üniversitesi Rektörlüğü Çevirici kadrosuyla işe başladığı, 20.11.2006 tarihi itibariyle ve halen ... Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulunda çalışmaya devam ettiği, maaş karşılığı zorunlu olarak haftada 12 saat ders verdiği, Kasım 2010 dönemine ait ... Üniversitesi Görev Süresi Biten Öğretim Elemanlarına ait Toplu Atama Onayı tablosuna göre, davacının, çeviri kadrosunda 20.11.2010-20.11.2011 dönemi için 2547 sayılı Yasanın 33. maddesine göre 1 yıl süre için atandığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, Mahkemece, davacının, talebe konu dönemde hangi pozisyonda çalıştığına dair çelişki giderilmeksizin, ders saati ücreti karşılığı çalışıp çalışmadığı belirlenerek, 5335 sayılı Yasanın 30. Maddesine göre istisna kapsamında olup olmadığı değerlendirilip sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.