Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/21900 K.2013/14091

......

Dava, ödeme emri iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanunun 102’nci maddesinde idari para cezaları ile ilgili usul ve esaslar özel bir şekilde düzenlenmiştir. Anılan düzenleme uyarınca; idari para cezasını gerektiren şartlar oluştuğunda Kurum tarafından verilecek idari para cezası ilgiliye tebliğ edilmekle tahakkuk eder ve tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde Kurumun ilgili ünitesine itiraz edilebilir. İtirazı reddedilenler, kararın kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesine başvurabilirler. Bu süre içinde başvurunun yapılmaması halinde, idari para cezası kesinleşir ve Kurum alacağına dönüşür. Ne var ki; Mahkemeye başvurulması idari para cezasının takip ve tahsilini durdurmayacaktır.

Öte yandan. 5510 sayılı Kanunun 88/16’ncı maddesinde. Kurumun süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağı, 88/19’uncu maddesinde ise. Kurum alacaklarının (prim ve diğer alacaklar) tahsilinde, 6183 sayılı Kanun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer İş Mahkemesinin yetkili olduğu açıkça düzenlenmiştir.

Kamu alacağının tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca düzenlenip tebliğ edilen ödeme emrine karşı borçlu, anılan Kanun’un 58’inci maddesi uyarınca 7 gün içinde dava açmak zorunda olup, bu süre hak düşürücü süre niteliğindedir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 10.04.2001 gün ve 21-201-297. 24.03.2004 gün ve 10-164-170. 02.11.2011 gün ve 21-571-680 sayılı kararları)

./..

-2-

Somut olayda; davacı işveren şirket adına muhtelif idari para cezaları tahakkuk ettirildiği, davacının idare mahkemesinin idari para cezalarının iptali için dava açtığı ve söz konusu davada idari para cezaları iptal edilerek karar tarihi itibariyle kesinleştiği, bu arada davalı Kurum tarafından idari para cezasının tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emri tebliğ edildiği anlaşılmaktadır. Davacı ödeme emrinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacının ödeme emrine itiraz etmeden dava açtığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de; davalı Kurum tarafından 5510 sayılı Kanunun 88’inci maddesi uyarınca idari para cezasının kesinleşmesine ilişkin prosedür tamamlanmadan yine aynı maddedeki davanın takibi durdurmayacağına ilişkin hüküm uyarınca takibe geçmesi karşısında; davacının eldeki davayı açması gerekeceği açıktır.

Aksi takdirde davacı, hak düşürücü süre nedeniyle herhangi bir menfi tespit davası açamayacak, ancak ödeme yaptıktan sonra istirdat talep edebilecektir.

Bu nedenle; iptali istenen ödeme emrine konu borcun niteliği ve davanın 6183 sayılı Kanunun 58’inci maddesine belirtilen sürede açılıp açılmadığı tespit edilmeli; süresinde açılmamış ise hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmeli; süresinde açılmış ise idare mahkemesinin iptal kararına konu idari para cezalarından olup olmadığı belirlenerek; deliller toplanıp hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONU Ç

......