Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/24875 K.2013/15692

....

Dava, 02.10.2000 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasında sürekli iş göremez hale gelen sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımlarından oluşan kurum zararının davalıdan rücuan tahsilini istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı ..... avukatının sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Eldeki davada, trafik iş kazasında sürekli iş göremez hale gelen sigortalının alınan kusur raporuna göre, tam kusurlu ve bu nedenle işveren davalının kusurunun bulunmaması nedeniyle, davanın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de; verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davada, trafik kazasında yaralanan sigortalının 48 yaşında olduğu, kazadan sonra yapılan teftiş raporunda, aslen kurumdan yaşlılık aylığı aldığını belirttiği, işveren yetkilisinin beyanında sigortalının asıl şöförün yanında yardımcı olarak gittiğini beyan ettiği, kazalı sigortalı adına davalı işverenden herhangi bir işe giriş bildirgesinin verilmediğine dair tespit ve davacı Kurumun da 506 Sayılı Yasanın 9. Ve 10. Maddelerine dayalı dava açtığı ve bu kapsamda 9.ve 10. Madde şartlarının davaya konu olayda, gerçekleşip gerçekleşmediği hususları araştırılmaksızın, karar verilmiştir.

506 sayılı Yasanın 9. maddesi -....... “İşveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.”Düzenlemesini öngörmektedir.

Anılan yasanın 10. maddesine göre ise, 9. maddede öngörülen işe giriş bildirgesini süresinde Kuruma intikal ettirmeyen işverenler hakkında 26. maddede

./..

-2-

öngörülen sorumluluk halleri aranmaksızın, zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle Kurum tarafından bağlanan gelir ve harcamanın işverenden tahsil edileceğini düzenlemiştir. Yani, davalı işverenin 506 sayılı Kanunun 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değiştirilen ve 08.09.1999 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 9 ve 10. maddesi hükmüne göre rücu alacağından sorumluluğu için; işe giriş bildirgesinin sigortalının, işe başlatılmasından önce verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin kuruma verilmesinden önce meydana gelmesi gerekir.

Öte yandan, Mahkemece, 9. ve 10.Madde şartlarının gerçekleştiği kanaatine varıldığı takdirde, 506 sayılı Yasanın 10. maddesine dayalı tazmin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi konusuna çözüm getiren, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun, 15.03.1995 T., 1994/800 E., 1995/166 K. sayılı ilamında “...Hal böyle olunca mahkemece yapılacak iş,

hak sahiplerinin işverenden isteyebileceği tazminat (tavan) miktarını önce kusur durumunu hiç gözetmeksizin belirlemek ve belirlenen tazminat miktarını geçmemek üzere davalının olaydaki kusursuzluğu dikkate alınarak Borçlar Kanununun 43 ve 44. maddeleri uygulanarak varılacak sonuç uyarınca rücu alacağına hükmetme...” gereği öngörülmüş olup;

işverenin sorumluluk sınırlarının belirlenmesinde, kendisinin kusurlu olup olmaması etkili bulunmakta, işverenin kusursuz bulunduğu durumlarda, ilk peşin sermaye değerli gelir miktarı olarak ortaya çıkan tazminat tavanından, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44. maddeleri uyarınca, en az % 50 oranında indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında, sigortalının kurumdaki tahsis dosyası da getirtilmek suretiyle, 506 sayılı Yasanın 9. ve 10. maddeleri kapsamında, işverenin sorumluluğu irdelenmeksizin karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

.....