Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/24902 K.2013/611

...

Davacı,murisinin, davalı şirket nezdinde, 12.10.2001-31.12.2005 tarihleri arasında aralıksız geçen çalışmaların sigortalı çalışma olarak tespitini istemiştir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle; Davanın kısmen kabulüne ,davacı murisinin davalı .....ne ait...olu işyerinde 12/10/2001- 31/04/2002 tarihleri arazında hizmet akdine dayalı olarak asgari ücretle 51 gün çalıştığının ve bu çalışmalarından 19 günlük bölümünün davalı kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Kurum avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı Kurum avukatının, tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-)Davacı avukatının temyiz itirazlarına gelince;

5510 sayılı ...ı Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davaya konu, somut olayda; Mahkemece, davacının talebine konu sürede davalı işverenden getirilen ve .... ile işverenin yaptığı tahmil tahliye Sözleşmesi ve davacı murisinin çalıştığı belirtilen.... puantaj kayıtları esas alınarak kuruma eksik yansıyan günlerinin tespitine ./..

-2- karar verilmiş ise de, söz konusu kayıtlar dışında da, davacının murisi ile aynı dönemde birlikte çalıştığı anlaşılan tanıkların, davacıyı süreler bakımından doğrulamış bulunmasına, davalı şirketin iş aldığı ...’dan gelen evraklar içerisinde 2011 yılı 11.ay ile 2002 yılı 1.,2. Ve 5. Aylardaki puantaj kayıtlarının bulunmamasına ve ...dan alınan cevabi yazıda, davacı murisinin 28.05.2001-20.05.2002 tarihleri arasında sürekli çalıştığının bildirildiğinin anlaşılması karşısında, davacının davasının bu çerçevede kabulü gerekirken,yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.

Bu tür davalarda, her türlü delil ile çalışmanın ispatının mümkün olduğu hatırda tutularak,davacının, kesintisiz olduğunu iddia ettiği çalışmasının gerçekliği ve ispatı bakımından, davacının talep ettiği çalışma süresinin belirlenebilmesi amacıyla; tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, eksik gün bildirimlerinin olup olmadığı, var ise, bunların nedenlerinin işveren tarafından belgelenerek Kuruma verilip verilmediği,

davalı şirketin Islahiye dışında çalıştığı başka yerler olup olmadığı araştırılmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, iş bu belgelerden sigortalının imzasını içerenler yönünden imzanın aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile, inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine, davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı, buna göre davacının çalışmalarının niteliğinin net olarak belirlenmesi ile,

işyerinde davacı ile aynı şekilde çalışan bordrolu tanıklar dinlenmeli, benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı,böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

....