Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/9007 K.2012/8673

Dava, malulen aylık bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının dava tarihi itibariyle malulen emeklilik hakkını kazandığının tespitine karar verilmiştir. Hükmün, davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyizi üzerine; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmış olup, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor ve dosyadaki evraklar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:

Maluliyet aylığının bağlanma koşulları, 5510 sayılı Kanun m.25 ilâ 27 hükümlerinde düzenlenmiştir. Bu hükümler uyarınca 5510 sayılı Kanun m.4/I-a kapsamında bulunan bir sigortalıya malüliyet aylığı bağlanabilmesi için, şu koşulların gerçekleşmesi gereklidir.

Öncelikle, Kurum sağlık kurulları tarafından ve itiraz halinde Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu tarafından, sigortalıya ait tıbbî belgelerin ve sağlık raporlarının incelenerek, çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60 oranında kaybedildiğinin ve bu malüliyetin başlangıç tarihinin tespit edilmesi gereklidir. Keza, bu malüliyetin sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladıktan sonra ortaya çıkması da şarttır.

İkinci olarak, sigortalının en az 10 yıldan beri sigortalı bulunması ile toplam 1800 gün prim bildirimi yapılmış olması, şayet, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malüliyet varsa sigortalılık süresi aranmaksızın, yine, 1800 gün malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması gereklidir. Üçüncü olarak da, sigortalının malüliyet nedeniyle çalıştığı işten ayrılması ve kurumdan yazılı talepte bulunulması gereklidir.

Malüliyet aylığı bağlanmasına ilişkin belirtilen yasal koşulların oluştuğu tespit edildiği takdirde; malüliyet aylığının talep tarihini takip eden aybaşından başlatılması gereklidir. Eğer, raporda belirtilen malüliyetin, başlangıç tarihi, talep tarihinden sonrasına ait ise, bu durumda, aylığın, raporda belirtilen malüliyet başlangıç tarihini takip eden aybaşından başlatılmasının da düşünülmesi gereklidir.

Mahkemece, davacı sigortalının malüliyet aylığına hak kazanıp kazanmadığı konusunda Adli Tıp Kurumunun 07.12.2011 tarihli raporu hükme esas alınarak maluliyet oranının %75 olduğu ve hastalığın başlangıcının 01.07.1976 olduğu belirlenmekle, mahkemece, dava tarihi itibariyle aylığa hak kazandığının tespitine karar verilmesinde, maluliyet aylığı bağlanmasına, maluliyet oranı dışındaki diğer koşulların varlığına ilişkin yukarıda belirtilen hükümlere göre inceleme ve araştırma yapılmadığı gibi, 506 sayılı Yasa ile 5510 sayılı Yasanın 4/1-a bendi sigortalılarına maluliyet halinde aylık bağlandığı halde emeklilik ifadesinin kullanılması, yasa hükümlerine aykırı görülmüştür.

Mahkemece, yapılacak iş; maluliyet aylığı bağlanmasında maluliyet oranı dışındaki diğer koşullarında varlığı yöntemince araştırılarak, bu koşullar oluşmuşsa, davacı tarafından hükmün temyiz edilmemiş olması nedeniyle, kurum lehine oluşan usulü kazanılmış hak da gözetilerek, karar vermekten ibaret bulunmaktadır.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda, yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve hatalı yorum sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.