Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/9424 K.2013/5217

Dava, davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında, 09.11.1990 tarihinden itibaren esnaf Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile 6111 sayılı Kanundan yararlanılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın davalı ... yönünden husumetten reddine, diğer davalı SGK Başkanlığı yönünden sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın 506 sayılı Kanun kapsamında bir hizmet tespitine yönelik olmayıp, muhatabı ve yasal hasımı SGK Başkanlığı olan esnaf Bağ-Kur sigortalılığın tespitine dair olduğu gözetildiğinde, mahkemenin Milli Piyango İdaresine husumet yöneltilemeyeceğine dair kabulü yerindedir.

5510 sayılı Yasanın, "Bu Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanunun yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğü bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren başlar...." şeklindeki geçici 8. maddesi gözetildiğinde, talebin 01.10.2008 tarihine kadar olan dönemi hakkında, davalı SGK Başkanlığı yönünden davanın reddi de isabetlidir.

Ancak, aynı hükmün devamında yer alan, “...Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine göre sigortalı sayılanların hak ve yükümlülüğü ise 7 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre başlar...” düzenlemesi ile, 4. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde yer alan, “...hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;

1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,

2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar... sigortalı sayılırlar...” düzenlemesi kapsamında, 01.10.2008 sonrası hakkında yeterli inceleme ve irdeleme yapılmamıştır.

Bu yönde davacının faaliyetinin tam olarak ne olduğu belirlenmeli, faaliyetin 193 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında gerçek veya basit usulde vergi mükellefiyeti gerektirip gerektirmediği, gerektiriyor ise davacının vergi kaydının bulunup bulunmadığı, vergi mükellefiyeti gerektirmeyen, vergiden muaf olunan bir faaliyet ise esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olup olmadığı incelenmelidir.

Yapılacak değerlendirme sonucunda, davacının sigortalılığının tespitine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılır ise, 6111 sayılı Kanun kapsamındaki yapılandırma hükümlerinden yararlanmak için süresinde Kuruma müracaatının olup olmadığı belirlenmelidir.

Mahkemece, açıklanan maddî ve hukukî esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.