Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/9749 K.2013/5223

Dava, davacıya air işyerinin faal olmadığına dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı adına mermer ocağı işletmesi işletmesi olarak, 01.5.2003 tarihinden itibaren tescil edilmiş işyerinin, 29.4.2004 ve 09.6.2004 tarihli mahallinde düzenlenen tutanaklar dikkate alınarak düzenlenen müfettiş raporuna istinaden, işyerinin fiilen mevcut olmadığı gerekçesi ile bu işyeri dosyasından yapılan tüm bildirimlerin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Yargılama sonunda, müfettiş raporundaki tespitin aksinin davacı tarafca ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yetreli değildir.

Yukarıda belirtilen tutanaklarla da sabit olduğu üzere, işyerinin tescilli bulunduğu yerde, metruk da olsa bir barakanın gözlemlendiği, bu işyerinden bildirimi yapılanların alınan beyanlarında, planlanan işle ilgili olarak makinalar getirtildiği, bir süre orada muhafaza edildiğinin belirtildiği, Belediyenin mevzuat gereği imar uygulamasının tamamlanması halinde inşaat ruhsatının verileceğine dair davacı şirkete bilgi verdiği anlaşılmaktadır. Davacı vekilinin, şirketin özellikle imar mevzuatı sebebiyle anılan mahalde atıl durumda kaldığına, ancak o dönemde Azerbeycan'da aynı niteliklte iş yaptıklarına dair dilekçeleri dikkate alındığında;

Mahkemece yapılacak iş, öncelikle ilgili Belediye'den, davacı şirket ve davaya konu işyeri hakkında, ilgili gelişmeye dair bilgileri istemek, varsa imar mevzuatına dair sorunun giderilip giderilemeyeceğini ortaya koymak, vergi kayıtları, beyannameleri, Ticaret Sicil Memurluğu, Ticaret Odası kayıtları ve bu kayıtların dayandığı fiili durumlar hakkında bilgi toplamak, tanık beyanlarında geçen makinalara dair varsa belgeleri (fatura, sevkiyata dair belgeler v.b) getirtmek, komşu işyerlerinden dinlenebilecek tanıklarla da ortaya çıkacak sonuca göre karar vermektir.

Yapılacak değerlendirmede, 506 sayılı Kanunun 5.maddesine göre bir yerde sigortalıların çalışmaya başlaması ile birlikte o yerin işyeri niteliğini kazanacağı hükmü dikkate alınarak, işyerinin tescil tarihi itibariyle faal olup, bir süre sonra faal olmaktan çıktığının saptanması halinde, iptal işleminin buna göre belirlenmesi gerektiği gözetilmeli, işyerinden yapılan bildirimlerin iptali de yine bu kapsamda ele alınmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması usule ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.