Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1357 K.2013/10472

Davacı, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekil tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu olayda. 1992 yılından itibaren 70 gün zorunlu SSK’lı çalışması ve 01.09.1993 günlü tescille de isteğe bağlı sigortalılığı başlayan davacının, 30.06.2003 tarihine kadarki isteğe bağlı prim borçlarının 4958 sayılı Yasanın 1/K maddesi kapsamında yapılandırılması için 20.08.2003 tarihli dilekçeyle kuruma başvurduğu ve istemin Kurumca kabul edilip 24.09.2003 günlü kurum yazısında.

30.06.2003 tarihi itibariyle ödenmesi gereken isteğe bağlı prim ve gecikme zammının 6.644,10 TL olarak belirtilip, Ağustos 2003 tarihinden itibaren aylık 274,97 TL’den aşağı olmamak üzere ödeme yapılmasının öngörüldüğü; yapılandırma kapsamında ve ibraz edilen ödeme belgelerine göre, 2003 yılı 9.,10.,11.,12.,ve 2004/1.aylarda 275,00’şer TL olmak üzere yapılandırma taksitiyle uyumlu şekilde ödeme yapıldığı.

11.02.2004 tarihinde kuruma verilen dilekçeyle, yapılandırma taksiti ödemelerinin sehven cari aylara yapıldığını,durumun düzeltilmesinin istenmesi üzerine de, anılan ödemelerin kurumca yapılandırma kapsamında sayıldığı.

2004/2.ayda bir ödeme yapılmazken, 30.03.2004 tarihinde 1.000 TL, 26.04.2004 tarihinde 1.780 TL, 16.06.2004 tarihinde 500 TL ve 13.08.2004 tarihinde 1.000 TL,26.08.2004 tarihinde 740 TL,29.09.2004 tarihinde 280 TL,26.10.2004 ve 29.11.2004 tarihlerinde 275’şer TL,17.01.2005 ve 28.02.2005 tarihlerinde 275’şer TL,28.03.2005 tarihinde 300 TL ve en son 27.04.2005 tarihinde 1.040,39 TL’lik taksit ve cari prim borcuna ilişkin olarak ödemelerin yapıldığı.

24.01.2011 tarihinde tahsis başvurusunda bulunan davacının bu başvurusunun, 01.09.1993-1999/5.ay ve 01.09.2003-31.12.2003 arası isteğe bağlı sigortalı sayılmak suretiyle, toplam 2.260 prim gün sayısı nedeniyle reddi üzerine eldeki bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, 23.01.2011 günlü tahsis başvurusu gereği yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir.

Mahkeme, 2003 yılı 10.,11.,12.aylara ilişkin yapılandırma kapsamındaki taksitlerin ödenmemesi, 2003 yılı 9.,10.,11.,12. Ay cari prim borcunun ödendiği ancak sonraki cari ayların ise ödenmemiş olması nedeniyle kurum işlemi yerinde bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

506 sayılı Kanunun 85. maddesinin 4842 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki hükmünde; isteğe bağlı sigorta primlerinin ödenmemesi, isteğe bağlı sigortalılığı sona erdiren nedenlerden biri olarak sayılmamışsa da, anılan maddede 4842 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle; 01.05.2003 tarihinden sonraki döneme ilişkin olarak isteğe bağlı sigortalı priminin art arda üç ay ödenmemesi isteğe bağlı sigortalılığı sona erdiren bir neden olarak öngörülmüştür.(506 sayılı Kanunun madde 85/D-c)

4842 sayılı Kanunun 01.05.2003 tarihi itibarîyle yürürlüğe giren 34.maddesiyle 506 sayılı Kanuna eklenen geçici 85. maddenin c bendi ise; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten (=01.05.2003) önce isteğe bağlı sigortalı olup da Kuruma prim borcu bulunanların, bu borçlarını, 01.05.2003 tarihinden itibaren 6 ay içinde gecikme zammı ile birlikte ödemeleri hâlinde sigortalılıklarının devam edeceği, ancak, bu süre içinde borcun ödenmeyen kısmına ait sürelerin sigortalılıktan sayılmayarak sigortalılığın sona ereceği hükmünü içermektedir. Yine, bu tarihten önce sigortalı olup da 01.05.2003 tarihinden sonraki süreye ilişkin olarak art arda üç ay prim ödemeyenlerin sigortalılıkları da, primi ödenmiş son ayın bitimi itibarîyle sona erecektir.

Ne ki, 4958 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununun geçici 1.maddesinin K bendi hükmü ile de.

30.06.2003 tarihi itibarîyle Kuruma isteğe bağlı sigorta prim ve gecikme zammı borcu bulunmakla birlikte, anılan Kanunun yayımlandığı tarihi izleyen 30 gün içinde Kuruma yazılı müracaat ederek borçlarını yeniden yapılandırma talebinde bulunan ve anılan maddede öngörülen yükümlülükleri yerine getiren sigortalılar hakkında, 506 sayılı Kanunun geçici 85. maddesinin c bendi hükmü uygulanmayarak bu döneme ilişkin isteğe bağlı sigortalılık sürelerine geçerlik tanındığı gibi.

Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren otuz gün içerisinde 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun değişik 85 inci maddesinin (D) bendinin (c) alt bendine göre isteğe bağlı sigortalılığı sona erenlerden talepte bulunanlar hakkında da aynı hükmün uygulanacağı belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde ;

20.08.2003 günlü yapılandırma başvurusu üzerine Kurumca düzenlenen 24.09.2003 günlü ödeme planı yazısında, cari ay ödemesine ilişkin bir ihtarata yer vermeksizin, 2003/Ağustos tarihinden itibaren aylık 274,97 TL’den aşağı olmamak üzere taksit ödemesi yapılmasının istenmiş olması ve giderek, davacı

tarafından 2003 yılı 9.,10.,11.,12.,ve 2004/1.aylarda, öngörülen taksitlerle uyumlu şekilde 275,00’er TL’lik ödemelerin yapılmış olması karşısında, anılan ödemeleri cari aylara sayan ve bu gerekçeyle yapılandırmayı iptal eden Kurum işlemi ile, buna yönelik mahkeme kabulü hatalı olduğu gibi ; cari ay primlerinin süresinde ödenmemiş olması,yapılandırmanın iptali sonucunu da doğurmaz.

Şu halde yapılması gereken; davacı sigortalı tarafından 2003 yılı 9.,10.,11.,12.,ve 2004/1.aylarda 275,00’şer TL olmak üzere yapılandırma kapsamında yapılan taksit ödemeleri ile, 30.03.2004 tarihinde 1.000 TL, 26.04.2004 tarihinde 1.780 TL, 16.06.2004 tarihinde 500 TL ve 13.08.2004 tarihinde 1.000 TL,26.08.2004 tarihinde 740 TL,29.09.2004 tarihinde 280 TL,26.10.2004 ve 29.11.2004 tarihlerinde 275’şer TL,17.01.2005 ve 28.02.2005 tarihlerinde 275’şer TL,28.03.2005 tarihinde 300 TL ve en son 27.04.2005 tarihinde 1.040,39 TL’lik prim ödemeleri dikkate alınarak,

anılan ödemelerden, yapılandırma kapsamında olanlar ile varsa cari aylara ilişkin olanlar tefrik edilerek, sözkonusu ödemelerin karşıladığı sigortalılık süreleri davalı Kurumdan sorularak(uyuşmazlık çıkması halinde, bu yönde gerekirse bilirkişi incelemesi yapılmalı) ayrı ayrı belirlenmeli; geçerli sigortalılık süresi saptandıktan sonra tahsis koşullarının varlığı bu çerçevede yeniden değerlendirilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.