Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/14474 K.2014/2634

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı, davalı Kurum ve davalı C.. B.. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; davacı, 01.08.2005-25.05.2009 tarihleri arasında davalı Belediyeye ait iş yerlerinde kesintisiz olarak çalıştığı halde taşeron şirketlerden eksik bildirimler de bulunulduğunu belirtilerek, söz konusu tarihler arasında kesintisiz çalışmanın tespitini istemiştir. Mahkemece, tanıklarının beyanı esas alınarak davanın kısmen kabulü ile davacının 01.08.2005-03.04.2009 tarihleri arasında ayda 30 gün süreyle ve ilamda da belirtildiği şekilde hizmet cetvelinde bildirilen süreler dışındaki dönemlerde de davalı Belediye Başkanlığı nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli ve yeterli değildir.

Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda. Belediye İşletme ve İştirakler Müdürü olduğunu beyan eden tanık E..

B.., Belediyenin maaşları şirkete ödediğini, şirketin de çalışanlarına ödeme yaptığını beyan ettiğinden, ödemenin nasıl yapıldığının Belediye'den araştırılması, ayrıca işveren sıfatlarının belirlenmesi açısından davacının Belediyeye ait olduğunu ve çalıştığını iddia ettiği M.. tesisleri işletmesinin kimler tarafından, hangi dönemlerde ve neye istinaden işletildiğinin vergi kaydı vesair kayıtlarla araştırılması, uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek, beyanlarına başvurulmalı;

talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde, sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren, ya da, bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tefrik edilen işçilik alacakları dosayası getirtilip incelenmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanık anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı,

varsa çelişki giderilmeli sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; işyerinde Kurum tarafından yapılmış tespit ve müfettiş raporu bulunup bulunmadığı araştırılmalı, çalışmanın tam zamanlı olup olmadığı, işin ve işyerinin kapsamı gözetilerek belirlenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı, davalı Kurum ve davalı C.. B.. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır