Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/15522 K.2014/1919

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne hükmedilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10 ve 5510 Sayılı Kanun'un 86/9. maddeleridir. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, davalı işveren nezdinde çalışmanın tespitini istemiş, davacının hizmet cetvelinde davalı işyerinden bildirim bulunmadığı, ancak davacı tarafından Kuruma şikayette bulunulması üzerine yapılan inceleme sonrası 12/07/2010-12/07/2011 tarihleri arasında çalışmanın tespitinin yapıldığı görülmekle, Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacının part time esasına göre ayda 3 gün davalı işyerinde 01/06/2006-18/05/2011 tarihleri arasında toplam 179 gün çalıştığının tespitine karar verilmiş olup, mahkeme kararı, eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Somut olayda; Kurum tarafından yapılan 12/07/2011 tarihli inceleme üzerine, 12/07/2010-12/07/2011 tarihleri arasında çalışmanın tespit edildiği ve bu hususun Kurum'un 17.02.2012 tarihli yazısıyla davacıya bildirildiğinden, öncelikle Kurum tespiti üzerine Kurum tarafından yapılan işlem bulunup bulunmadığının araştırılması, davacının şahsi sicil dosyası getirtilmesi, çalışmanın hizmet cetvelinde yer alması durumunda davacının talepte bulunmasına rağmen hizmet cetvelinde yer alan aylar yönünden hukuki yararı bulunmadığı da gözönünde bulundurulmalıdır.

Kurumca yapılan tespit dışında kalan süreye ilişkin olarak, Mahkemece resen araştırma ilkesi doğrultusunda, tarafların gösterdiği tanıklar ile yetinilmemeli ve emniyet araştırması yapılarak civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer apartmanların kapıcıları, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları) tespit edilmeli ve davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, varsa mahalle fırın veya marketi vesaire işletmecisi dinlenmek suretiyle iddialar araştırılmalı,

davacının talep ettiği dönemin tamamında apartmanın kombili olup olmadığı saptanmak suretiyle, çalışmanın niteliği ve süresi açıkça belirlendikten sonra, hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.