Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/16888 K.2014/14119

Dava, davacının Kurumun ihale konusu hak edişlerden yaptığı kesinti işleminin iptali ile yersiz kesilen tutarın iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı ihtilaf konusu prim borçlarının ait olduğu dönemde yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın 83. maddesidir. Anılan maddenin 1 ve 2. Fıkralarında “Genel ve katma bütçeli kuruluşlar, il ve belediyeler veya sermayesinin en az yarısı genel ve katma bütçeli kuruluşlar ile il ve belediyelere ait olan teşekkül ve müesseseler, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri, kanunla ve kanunların verdiği yetkiye dayanarak kurulan kurum ve kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşların ihale yolu ile yaptırılan her türlü işleri üzerine alanları ve bunların adreslerini Kuruma bildirmekle yükümlüdürler.

Sigorta primlerinin hakedişlerden mahsubu yapılmak şartıyla alıkonularak ödenmesi esastır. Ödemenin ve teminatın geri verilmesine ait işlemlerin usul ve esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İflasın ertelenmesi ise, İcra ve İflas Yasasının 179’uncu maddesinde düzenlenmiş olup, “borca batık durumda olan (aktifi pasifini karşılamayan) bir sermaye şirketi veya kooperatif hakkında, Ticaret Mahkemesi’nce iflas kararı verilmeyerek önerilen iyileştirme projesi çerçevesinde borca batık durumdan kurtulmalarını sağlayan ve iflaslarını önleyen bir kurum”dur. Anılan Yasanın 179/b,I maddesi uyarınca, erteleme kararı üzerine borçlu aleyhine 6183 sayılı Yasaya göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler de durur. Bu sonuç yasadan doğduğundan, mahkemenin kararında ayrıca belirtmesine gerek olmadan ve ilan edilmese dahi gerçekleşir.

Eldeki dava dosyasına konu olayda, Kurumca, davacı hakkında yapılmış bir icra takibinin bulunmadığı, Kurumun anılan yasal düzenlemelerin kendisine tanıdığı yetkiler kapsamında, doğrudan, ihale makamından prim borçlarının hak edişlerden kesilmesini talep ettiği ve yapılan kesintinin dayanağının yukarıda zikredilen 506 sayılı Yasanın 83. maddesi olduğu hususu tartışmasızdır. İcra İflas Kanununun 179.

Maddesinde düzenlenen iflasın ertelenmesi müessesesi ile, iflasının ertelenmesine karar verilen şirket hakkında hiçbir icra takibinin yapılamayacağı belirtilmiş olup anılan madde 83. madde kapsamında Kuruma tanınan yetkileri kısıtlayan bir düzenleme içermemektedir.

Hal böyle olunca, prim borçlusu şirket hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmiş olsa bile, Kurumun 83. maddenin verdiği yetkiye dayalı olarak ihale konusu hak edişlerden prim borçlarını tahsil edebileceği göz önünde bulundurularak, varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.