Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/18405 K.2014/10978

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan M..M.. K.. ve R..Hizm. İnş. San. Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, iş kazası sonucu yaralanan sigortalı için yapılan tedavi gideri ve geçici iş göremezlik ödemeleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının 506 sayılı Yasa'nın 26 ve 87. maddeleri uyarınca teselsülen tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

M..Y.. // .. numaralı kimyasal tankerin taşlama işlerini üstlenen davalı A..İnş G.. San Tic Ltd Şti'nde taşlama ustası olarak çalışan sigortalı, kargo tankının içinde bulunan iskeleden düşerek yaralanmıştır.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davalı M.. M..K.. ve R..Hizm İnş San Tic AŞ'nin asıl işveren sıfatıyla % 30, taşeron A.. İnş G.. San Tic Ltd Şti % 40(bu kusurun % 2'si formen K.. A..'a ait olduğu) diğer taşeron olan R..G..İnş San Tic Ltd Şti'nin % 20, sigortalının ise % 10 kusurlu olduğu kabul edilmiş ise de, davalı M..M.. K..ve R.. Hizm İnş San Tic AŞ'nin asıl işveren sıfatı taşıyıp taşımadığı üzerinde yapılan inceleme ve irdelemenin yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.

506 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi hükmüne göre, işveren; sigortalıyı Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamına giren işlerde hizmet akdine dayalı olarak çalıştıran gerçek ya da tüzel kişilerdir. “Çalıştıran” olgusu, hizmet akdinin tarafı konumunda olan ve hizmet akdini düzenleyen “işvereni” ifade etmektedir.

506 sayılı Kanun’un “Üçüncü kişinin aracılığı” başlıklı 87’nci maddesi hükmünde ise; aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentilerinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran üçüncü kişi olarak tanımlanmış, sigortalıların üçüncü bir kişinin aracılığı ile işe girmiş ve bununla sözleşme yapmış olsalar bile, bu kanunun işverene yüklediği ödevlerden dolayı, aracı olan üçüncü kişi ile birlikte asıl işverenin de sorumlu olacağı belirtilmiştir.

Maddede “aracı” olarak nitelenen üçüncü kişi, gerek mevzuatta, gerekse öğreti ve yargı kararlarında; alt işveren, tali işveren asıl işveren, alt müteahhit, alt ısmarlanan gibi adlarla anılmaktadır.

Aracı kavramı, her şeyden önce, asıl işvereninin varlığını, bir başka işverenin asıl işverene ait işin bir bölümünü yapmayı üstlenmesini ve asıl işverene ait iş yerinde veya iş yerinin bir bölümünde iş alanın kendi adına sigortalı çalıştırmasını gerektirir.Asıl işverenle aracı arasındaki ilişki taşıma, eser ve benzeri sözleşmelere dayanabilir ise de; hiçbir şekilde hizmet akdi unsurları bulunmamalıdır.

Burada önemli olan yön, asıl işverene ait işin bir bölümünün aracı tarafından görülmesidir. Aracı kavramının belirleyici özelliği, asıl işverene ait işten bir bölüm iş alınması ve bu işte kendi adına sigortalı çalıştırılmasıdır.

Dosya kapsamına göre; kaza nedeniyle soruşturma yapan iş müfettişine A.. G..nş Ltd Şti'nin işveren vekili olarak ifade veren S.. Ş.., E.. G..İnş San AŞ'de gemi inşaa mühendisi olarak çalıştığını söyleyen A..A.., taşeron R.. G.. İnş ltd Şti'nde makine mühendisi olduğunu söyleyen E..Y.., kazanın meydana geldiği geminin E..G.. İnş AŞ'e ait olduğunu beyan etmişler, sigorta müfettişi ise; 29.12.2009 tarihli raporunda; A..G.. İnş Ltd Şti'nin E..G.. İnş San ve Tic AŞ'nin ...... no'lu taşeronu olduğunu belirttiği görülmüştür.

Sigortalının açtığı tazminat davasında ise, M.. M..K..ve R.. Hizm İnş San Tic AŞ'ne husumet yöneltilmediği anlaşılmıştır.Hal böyle olunca, tazminat dosyası, Kurum kayıtları ve taraflar arasındaki sözleşme ve belgeler araştırılarak, tarafların sıfat ve kusur durumlarını ve özellikle geminin kime ait olduğu, gemi inşaası işinin kimin tarafından üstlenildiği,asıl işveren sıfatının kime ait olduğunu belirleyen iş kazasının meydana geldiği alanda ve işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzman bilirkişilerden rapor alınmalıdır.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalılardan M..M.. K.. ve R.. Hizm. İnş. San. Tic. A.Ş. avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.