Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/18592 K.2013/22201

Davacı, davalı ... ile ... Mağazacılık ve Otelcilik İnşaat Gıda Tekstil Tel Örme San.Tic. AŞ. nezdinde işletilen ... Termal Resort Hotelde genel Koordinatör olarak 01.08.2003-31.10.2004 tarihleri arasında aralıksız hizmet akdine tabi çalıştığını iddia ederek bu çalışmaların sigortalı çalışma olarak tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, ilâmda belirtildiği şekilde ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi,

temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak, kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada ise, Mahkemece verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Dava dosyasından, davacının hizmet döküm cetvelinden 21.04.2004-30.09.2004 tarihleri arasında davalı ... Mağazacılık ve Otelcilik İnşaat Gıda Tekstil Tel Örme San.Tic. AŞ.’ye ait işyerinden bildirimlerinin bulunduğu, diğer taraftan, davacının çalışmalarının geçtiği otelin, 15.11.2003 tarihinde yapılan kira sözleşmesi ile on yıl müddetle ... Mağazacılık ve Otelcilik İnşaat Gıda Tekstil Tel Örme San.Tic. AŞ.’ye kiralandığı, burada ... İnşaat Ltd.

Şti.’nin içerisindeki tadilatları bitirip teslim ettikten sonra ... Mağazacılık ve Otelcilik İnşaat Gıda Tekstil Tel Örme San.Tic.

AŞ.’nin temsilcisi olarak davacının işletme yöneticisi olarak tayin edildiği anlaşılmakta olup, her ne kadar, Mahkemece, davacının talep ettiği dönemlerde 1479 saylı Yasanın 24. Maddesi kapsamında olduğuna dair yapılan değerlendirme yerinde ise de, davacının ticaret sicili kayıtlarına göre, 12.11.2003 tarihinde hisse devralmak suretiyle ...’ye Yönetim kurulu Üyesi olduğu ve bu üyeliğinin 29.09.2007 tarihine kadar devam ettiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, davacının talep ettiği süreler içerisinde otelin tadilatta olduğu sırada 01.08.2003-12.11.2003 tarihleri arasındaki talebi bakımından herhangi bir irdeleme yapılmaması isabetsiz bulunmuştur. Mahkemece bu süre bakımından da araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle her işveren yönünden ayrı ayrı iddianın değerlendirilmesi gerekecektir.

Mahkemece, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; öncelikle, tadilatın kimin tarafından yapıldığı ve kim tarafından yaptırıldığı, davacının, hangi işte, ne sıfatla hizmet akdine tabi olarak çalıştığı hususu araştırılmalı, çalışmaları ile ilgili tüm belgeler davalı kurumdan; puantaj kayıtları ve ücret tediye bordrolarının asılları işverenden getirtilmeli, davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile,

aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği,

ya da, bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, davacının kendi nam ve hesabına çalıştığı iddiaları bakımından da, davacı adına herhangi bir işyeri kaydı veya vergi mükellefiyeti olup olmadığı araştırılmalı, ayrıca, ücret tespiti bakımından,

davalı tarafça imza inkarı olmayan ve davacı tarafından sunulan yazılı delil mahiyetinde banka makbuzları veya ücret ödeme bordrolarının olup olmadığı araştırılmalı, böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.