Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/21575 K.2014/6527

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı 02.03.1992-04.01.2007 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde tam ve kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş, mahkemece davalı S.. K..'ye ait; 26857 işyeri sicil numaralı işyerinde 02/03/1992 tarihinden 31/08/1994 tarihine kadar 67 gün, 12/10/1994 tarihinden 27/12/1995 tarihine kadar 234 gün olmak üzere toplam 301 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine, 11031997 işyeri sicil numaralı işyerinde 30/03/2004 ila 01/12/2006 tarihleri arasında 638 gün sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

İncelenen dava dosyasında, davacı tanıkları ile mahkemece re’sen tespit edilen komşu işyeri tanıkları beyanları arasında davacının günlük çalışma süresi ve sürekliliği açısından çelişkiler bulunduğu, 2004, 2005, 2006 yıllarına ilişkin puantaj defterleri ile 2006 yılına ilişkin davalı tarafından imzalanmış maaş bordrolarındaki sürelerin, davacının hizmet cetvelindeki sürelerle paralel olduğu,

bu şekilde davacının çalışma sürelerine ilişkin net bir kanaate varılamadığı anlaşılmakla, davacının yaptığı süt dağıtım ve toplama işinin bölgesi ve kapasitesi belirlenmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, dosyadaki ücret bordrolarından imzanın davacıya aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkar edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından,

işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı, Kurumun eksik bildirim nedeniyle resen tahakkuk işlemi gerçekleştirip gerçekleştirmediği araştırılmalı; bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip;

deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.