Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/22059 K.2013/23172

Dava, 22.06.2004 tarihli iş kazası sonucu sürekli işgöremez hale gelen sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtilen gerekçe ile, davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davacı kurum ve davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26 ve 87. maddeleri olup; davada, öncelikle halledilmesi gereken sorun, iş kazasına maruz kalan sigortalının hizmetlerinin bildirildiği Yolyapı Su Soğutma Kuleleri San. Tic. AŞ.ile davalı ... Pamuk ve Narenciye Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (...) arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinin, bir başka ifade ile, asıl işveren-taşeron ilişkisi olup olmadığının saptanmasıdır.

506 sayılı Kanunun 87. maddesi hükmüne göre aracı, bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren taşeron ilişkisinin varlığı için öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile, asıl işverenin işverenlik sıfatına devredilen iş dolayısıyla sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de, tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Aracı sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise; asıl işverenden istenilen işin, asıl iş ya da işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Mahkemece, davalı ...’in davaya konu iş kazasının meydana geldiği işyerinde sigortalı çalıştırıp-çalıştırmadığı; işin tamamından el çekerek, anahtar teslimi şeklinde Yolyapı Su Soğutma Kuleleri San. Tic.

AŞ.’ye yaptırıp-yaptırmadığı ve davalı ...’in asıl işveren sıfatına sahip olup olmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılmalı, asıl işveren sıfatına sahip olmadığı veya başka bir deyişle yapılan işin anahtar teslim olduğunun belirlenmesi halinde ise, ayrıca 506 Sayılı Yasanın 26. Maddesinin 2.fıkrası kapsamında sorumluluğunun bulunup bulunmadığı hususlarında, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri de değerlendirilerek, davalılar arasındaki asıl işveren-taşeron ilişkisi irdelenerek, sonuca göre, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile, iş kazasının vuku bulduğu iş kolunda, uzman bilirkişi heyetinden;

kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı ve davalılardan ... Pamuk ve Narenciye Tarım Satış Koop. Birliği (...) Gen. Müd. vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.