Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/24183 K.2014/556

Dava, 506 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı bildirmediği gerekçesi ile çıkarılan idari para cezasının iptali ile anılan yasa kapsamındaki sigortalılık ile çakışan süreler dışında, 01.01.1985 – 01.02.2001 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma üzerine, idari para cezasının iptaline ilişkin isteğin reddine, tespite ilişkin isteğin kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dairemizin uyulan bozma kararında da belirtildiği gibi; uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan Mülga 2926 sayılı Kanunun 2. maddesi gereğince, kendi nam ve hesabına bağımsız tarımsal faaliyeti bulunan kişiler, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılırlar.

Kanunun 6. maddesinde, diğer sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi zorunlu sigortalılık bulunması durumunda, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının sona ereceği belirtilmiştir.

Ancak anılan Kanunun 5. maddesinde yerini bulduğu üzere sigortalılığın zorunlu oluşu ve kapsama dahil bulunmak koşuluyla sigortalı olmak hak ve yükümünden vazgeçilemeyeceği gibi kaçınılamayacağı olgusu, Kanunun 9. maddesinde yer alan Kurumun resen tescil yükümü ile birlikte gözetildiğinde, davacının Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi çalışmalarının bitiminde tekrar 2926 sayılı Kanun çerçevesinde tarımsal faaliyetlerine yeniden başlayarak devam etmesi halinde davalı Bağ-Kur’un bu sonradan gerçekleşen tarımsal faaliyete değer vermesi zorunludur.

Davacının, 01.01.1985 tarihinden itibaren başlatılan tarım Bağ-Kur sigortalılığı; 506 sayılı Kanun kapsamındaki 01.03.1987 – 05.05.1987 tarihleri arasında 65 gün, 01.04.1987 tarihinden başlayarak 1987 yılı 3. döneme kadar 240 gün (1987 yılında toplam 270 gündür), 01.06.1994 – 15.08.1994 tarihleri arasında 75 günlük çalışmalarının başladığı tarih gözetilerek 28.02.1987 tarihi itibariyle sona erdirilip, 14.01.2001 tarihli prim ödemesi nedeniyle 01.02.2001 tarihinden itibaren yeniden başlatılmıştır.

Dosyadaki belgelerden, davacının, 08.08.2006 tarihinde başlayan Çubuk Ziraat Odası kaydı dışında herhangi bir tarımsal kuruluş kaydına ulaşılamadığı; tanık beyanlarında, tarımsal faaliyetin yapıldığı arazinin davacı ve 2 erkek kardeşi ile birlikte kullanıldığı, tapu kayıtlarından davacının hissesine düşen arazinin yaklaşık 15 dönüm kadar olduğu, 1992 yılından itibaren traktörünün bulunduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının uyuşmazlık konusu dönemde, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olmayı gerektirecek tarımsal faaliyetin varlığı yönünde, hayvan besleyip-beslemediği, sahip olduğu hayvan sayısı ve niteliği, başkaca tarımsal kuruluş kayıtları, kullandığı arazi miktarı, tarımsal aletlerinin varlığı, geçimini tarımsal faaliyet ile sağlayıp-sağlamadığı vb, araştırılmalı; Yine, ilçe tarım müdürlüğünden sorularak uyuşmazlık konusu dönem için kullandığı belirlenen arazilerinden elde edilecek tarım geliri miktarı hesaplatılarak, tüm deliller toplanıp birlikte değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Davacının, sigortalı olmayı gerektirecek tarımsal faaliyetin bulunmadığının anlaşılması durumunda, uyuşmazlık konusu döneme sigortalılık verilemeyeceği gözetilmelidir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.