Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/25245 K.2014/21766

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan M.. Ü.. ve M.. Ü.. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla, dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, trafik-iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelir nedeniyle uğranılan Kurum zararının 506 sayılı Yasa'nın 26/1 ve 2. maddeleri uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre, davalıların murisi H.. Ü..'e ait seranın kurulduktan sonra iş bitiminde çalışanların evlerine dönüşleri için temin edilen kamyonun kaza yapması sonucu ve kamyonun kasasında yolcu olarak bulunan sigortalı ölmüş olup, Mahkemece, davalı sürücü M.. S..'in % 50, diğer davalıların murisi olan H.. Ü..'in işveren olarak % 50 kusurlu, sigortalının ise, kusursuz olduğu kabul edilmişse de, sera kurulum işinin tamamının istisna akdi kapsamında devredildiği, sigortalının sera kurulum işinde çalışmadığı, dönüşte hatıra binaen kamyona alındığına ilişkin temyiz itirazları üzerinde durulmamıştır.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 2. maddesinde "bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre sigortalı sayılacakları" hükmü yer almaktadır.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 313. maddesinde hizmet akdi, "Hizmet akti bir mukaveledir ki, onunla işçi muayyen ve gayri muayyen bir zamanda hizmet görmeyi ve iş sahibi dahi ona bir ücret vermeyi taahhüt eder" şeklinde tarif edilmiştir. Hizmet akdinden söz edebilmek için belirli bir işin, işverene bağımlı olarak çalışma karşılığında bir ücret mukabili yapılması gerekmektedir.

Aynı Yasa'nın 355 ve 356. maddelerinde düzenlenen istisna akdinde ise "belirli bir işin belirlenen bedel mukabilinde işverenin mesai kısıtlamasına tabi olmadan yapılıp veya başkalarına yaptırılıp teslim edilmesi" söz konusudur. Hizmet akdinde sürdürülen ve devam eden hizmet, istisna akdinde ise, işten hasıl olacak sonuç önemlidir.

Bu ilkeler doğrultusunda, aynı kazada ölen ve yaralanan diğer sigortalılar nedeniyle Kurumun dava açıp açmadığı ve akıbeti araştırılarak, kazazedenin sera kurulum işinde fiilen çalışıp çalışmadığı, çalışmasının hizmet akdi kapsamında mı, yoksa istisna akdi kapsamında mı olduğu, sera kurulum işinin tamamının devredilip devredilmediği, işveren sıfatının kime/kimlere ait olduğu, kaza yapan kamyonun kimin tarafından temin edildiği, irdelenip, konusunda ve işçi sağlığı ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişilerden kusur raporu alınması gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan M.. Ü.. ve M.. Ü.. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.