Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/8350 K.2013/23643

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanının kısmen kabulune karar vermiştir.

Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda. Davacının davalı Artar Sebze ve Meyve Nakliyat İth. İhr. Paz. Tic. Ltd. Şti.'nde 15.03.2002 - 31.10.2002 döneminde 226 gün, Artar Sebze ve Meyve Nakliyat İth. İhr. Paz. Tic. Ltd. Şti. ve Cancan Sebze ve Meyve Nakliyat İth. İhr. Paz. Tic. Ltd.

Şti.nde 01.08.2003 - 30.09.2007 döneminde 1500 gün tam zamanlı olarak çalıştığının tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiş ise de, davacının cezaevine giriş ve çıkış tarihlerine ilişkin kayıtların dosya da bulunmadığı, davalı Cancan Sebze ve Meyve Nakliyat İht.İhr.Paz.Tic.Ltd.Şti nin işyeri sicil dosyasının getirtilmediği, davacının serbest piyasa hamalı olduğu iddiası karşısında davacının kendi nam ve hesabına bağımsız çalışıp çalışmadığı bu yönde piyasa hamallarının bağlı bulunduğu Serbest Hamallar Odası veya Yük Taşıyıcıları Odası vs. gibi bir oda veya dernek varsa davacının kaydı olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmıştır.

Hizmet tespiti davalarının niteliği geregi tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu tür davalarda çalışma olgusunun tanık dahil her türlü delille ispatlanabilmesi nedeniyle delil serbestliği söz konusudur.

Açıklamalar ışığında Mahkemece; davacının cezaevinde kaldığı süre net olarak belirlenmeli, davalı Cancan Sebze ve Meyve Nakliyat İht.İhr.Paz.Tic.Ltd.Şti'nin işyeri sicil dosyası getirtilerek diğer davalı şirket ile arasındaki ilişkili irdelenmeli, serbest piyasa hamalı olup olmadığ belirlenmeli, böylece uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.