Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/10034 K.2015/11726

Dava, iş göremezlik derecesinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 23.07.2011 tarihli iş kazası nedeniyle sigortalı davalı Rahmi’nin iş göremezlik halinin bulunup bulunmadığı ve varsa gerçek iş göremezlik derecesinin tespitini talep etmiştir. Mahkemece, davalı Rahmi’nin iş göremezlik derecesinin Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile belirlendiğinden bahisle davanın reddine karar vermiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Sürekli iş göremezlik halini düzenleyen 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 19/1. maddesi uyarınca; iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %10 azalmış bulunduğu Kurumca tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanmaktadır. Ayrıca 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Yasa'nın 19. maddesinde de paralel düzenlemeye yer verilmiştir.

506 sayılı Kanunun “Raporlar” başlıklı 109. maddesinde; “Bu kanunun uygulanmasında:

A) Sigortalıların sürekli iş göremezlik, malullük ve erken yaşlanma hallerinin,

B) Hak sahibi kimselerin malullük durumlarının,

Tespitinde, Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızalar esas tutulur.

Raporları yeter görülmeyen ilgililer Kurumca yeniden muayene ettirilebilirler.

İlgililerin durumlarının tespitinde son muayene raporu esas tutulur.

Yukarıda belirtilen raporlar üzerine, Kurumca verilen karara ilgililer tarafından itiraz edilirse, durum ... Kurulunca karara bağlanır.”

./...

5510 sayılı Kanunun 95. maddesinde; “Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usûlüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade ederek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir.

Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malûllük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usûlüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum ... Kurulunca karara bağlanır.” hükümleri düzenlenmiştir.

Sürekli iş göremezlik derecesinin belirlenmesinde izlenecek yol: yukarıda yazılan maddelerde hükme bağlanmıştır. 28.06.1976 tarih ve 6/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da buna ilişkin ilkeler açıklanmıştır. Buna göre, Kuruma ait sağlık tesisleri tarafından düzenlenen raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin,...Kuruluna itiraz hakları mevcuttur. Düzenlenecek...Kurulu raporlarına karşı mahkemeye başvurma haklarının bulunduğu da anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında dile getirilmektedir.

Sürekli işgöremezlik oranının tespiti için, doğrudan Sosyal ...Kuruluna başvurulabileceği gibi, Mahkemeye direk uyuşmazlığı getirme yasal hakkı da sözkonusudur. Konu yargı önüne geldiğine göre, uyuşmazlığın daha kısa sürede en az masrafla çözümü yönünden doğrudan mahkemece işin sonuçlandırılması gerekecektir.

Yukarıda yazılan maddelerdeki, “Kurumca verilen kararlara itiraz edilebilir” hükmü, hem rapora hem de Kurum kararına karşı itirazı içermektedir. Maddede geçen “ilgililer” deyiminin sigortalı ve hak sahipleri dışında, Kurum kararından etkilenen başka kimseler varsa, hukuki yararının bulunması koşuluyla onları da, bu anlamda, haklarında rücu davası sözkonusu ise, işverenleri de kapsadığından kuşku bulunmamaktadır.

Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar ...nu bağlayıcı nitelikte ise de diğer ilgililer yönünden bir bağlayıcılığı olmadığından, itiraz halinde ... Dairesinden alınacak rapora göre karar verilmeli;... Kurulu raporu ile ...raporu arasında çelişki bulunması halinde ise, ...'ndan alınacak raporla bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Somut olaya gelince; dosya kapsamında bulunan belgelere göre, ... 31.01.2014 tarihli kararında, Kurumca, ... ve ...Hastanesinden alınan raporlarına istinaden %48 sürekli iş göremezlik oranı tespit edildiği, eldeki dosyada yapılan itiraza istinaden yapılan

incelemede de aynı görüşün bildirildiği, kontrol muayenesi konulmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında ...Dairesinden rapor alınarak, çelişki bulunması halinde ise, ... Kurulu'ndan alınacak raporla bu çelişki giderilip, varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.