Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/10632 K.2014/14968

Dava, davacının, davalı işveren yanındaki çalışmaları kapsamında itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, kararında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okundu. Temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 19.09.1994-30.09.2000 tarihleri arasında, kesme makinası operatörü olarak geçen çalışmalarından dolayı, itibari hizmete hak kazandığının tespitini talep etmiş, mahkemece, davacının davasının kabulüne karar verilmiş ise de, aynı işyerinde, 01.09.1998-17.11.2002 tarihleri arasında makine operatörü olarak çalışan sigortalı TÜnlü’nün açmış olduğu, aynı nitelikli davanın reddedildiği, temyizi üzerine onanmak suretiyle kesinleştiği anlaşılmıştır. Bakanlık İş Müfettişlerinin 1993 yılından itibaren davalı işverene ait işyerinde, muhtelif tarihlerde yaptıkları teftişler sonucu düzenlenen raporlara göre de, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda herhangi bir noksanlık bulunmadığının tespiti de yapılmıştır.

Basım ve gazetecilik işyerindeki çalışma koşulları nedeniyle itibari hizmet süresinden yararlanabilmek için, sigortalının basım ve gazetecilik işyerinde çalışmış olması yanında, 506 sayılı Yasanın Ek 5/II. maddesinin (a-f) işaretli alt bentlerinde yazılı fiziksel dış etkenlerden birinin de çalışan yönünden gerçekleşmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Davacının itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda çalışıp çalışmadığının belirlenebilmesi ve bu amaçla yukarıda sayılan iki koşulun varlığını ortaya koyabilmek açısından; bir başka çalışan tarafından açılan ve kesinleşen dosyadaki işyeri koşulları ile davacı sigortalının talep ettiği sürelerdeki işyeri koşulları, dosyadaki müfettiş tespitleri de değerlendirilerek, davacının yaptığı işin niteliği, özellikleri ve buna bağlı olarak hangi olumsuz dış etkenlere maruz kaldığı;

gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerdeki çalışma düzeniyle, çalışmanın gerçekleştiği saatler, gürültü düzeyi ve kullanılan maddelerin insan sağlığı için tehlike sınırı, ölçümleme yöntemiyle davacının itibari hizmet süresinden yararlanması gereken sürenin, tüm belgeler değerlendirilerek, somut kanıtlara dayalı olarak ortaya konulması gereği üzerinde durulmaksızın; çelişki oluşturacak şekilde ve açık tespit ve gerekçelere dayandırılmaksızın, soyut düzeydeki bilirkişi raporuyla eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.