Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/11125 K.2015/545

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hukuk Genel Kurulu'nun 16.04.2008 tarih ve 2008/4-332 E, 2008/336 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere, terekenin borca batık olduğunun görülmekte olan bir davada da, defi yolu ile de ileri sürebilmesi mümkün bulunmaktadır.

Ancak, terekenin açıldığı anda borca batık olup olmadığı ölüm anında murise ait olan mallar, alacaklar ve borçlar dikkate alınarak değerlendirilmelidir. ( Hukuk Genel Kurulu'nun 14.03.2001 tarih ve 2001/2-220 E, 2001/240 K. sayılı kararı)

Davaya konu somut olayda, murisin borçları konusunda kapsamlı bir araştırma yapılmadığı gibi, aktif malvarlığına ilişkin yapılan araştırma da hüküm kurmaya elverişli değildir.

Dosyanın incelenmesinde, Tapu Müdürlüğü ile vergi dairesine müzekkere yazıldığı, jandarma araştırması yapıldığı, Trafik Tescil Şube Müdürlükleri ile murisin mevduatının bulunup bulunmadığı yönünde bankalara müzekkere yazılmadığı ve borçlarına yönelik herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen hukuki ve fiili durumlar ışığında tüm deliller toplandıktan sonra elde edilecek sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Diğer taraftan, Hukuk Genel Kurulu’nun 15.07.2009 tarih ve 2009/19-285 Esas, 2009/359 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; bir mahkeme kararının gerekçesi, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyar; kısaca, maddi olgularla hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterir.

Tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün bulunması, zorunludur.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiğini öngören Anayasa'nın 141/3 üncü maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi, bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen ilkelere aykırı olarak, gerekçede, maddi olaya uygun olmayan 506 sayılı mirasın gerçek reddine ilişkin Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesine dayanılması da ; usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

O hâlde davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.