Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/18365 K.2014/24524

Dava, tahsis başvurusunun reddine ilişkin Kurum işleminin iptali, 01.06.2009 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanması ve ödenmeyen 01.06.2009-01.06.2010 tarihleri arası yaşlılık aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemlerine ilişkindir.

Mahkeme, uyulan bozma ilamı uyarınca davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Almanya’da geçen 17.09.1986-29.10.1989 tarihleri arası 1.123 günlük ev kadınlığı süresini Bağ-Kur’a, 30.10.1989-02.08.2005 tarihleri arası 5.672 günlük çalışma süresini SSK’ya 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanan davacıya, 44 yaşın ikmal edildiği 2010 yılı Mayıs ayındaki ikinci tahsis başvurusu üzerine 01.06.2010 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmış; 2009 yılı Mayıs ayındaki ilk tahsis başvurusu ise, sigorta girişinin 3201 sayılı Yasanın 5.madde hükmü uyarınca borçlanma tarihinden geriye gidilmek suretiyle 27.11.1987 alınarak reddi üzerine eldeki bu dava açılmıştır.

Türkiye’deki sigorta başlangıcının, borçlanmaya esas ev kadınlığı süre başlangıcı olan 17.09.1986 tarihi alınması suretiyle 01.06.2009 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle ödenmesi istemlerinin reddine ilişkin Mahkeme hükmü Dairemizin 26.09.2013 günlü kararıyla bozulmuştur.

Uyulan bozma ilamı sonrası sürdürülen yargılama sonucu Mahkeme, bir yandan Uluslararası sözleşme hükmüne dayalı olarak sigorta başlangıcını 30.10.1989 tarihi olarak alırken; kabul edilen 30.10.1989 günlü sigorta girişine, 3201 sayılı Yasanın 5’inci madde hükmünü ayrıca uygulamak suretiyle (30.10.1989 sigorta girişinden, borçlanmaya konu 1.123 gün borçlanma süresi kadar geriye gidilerek girişin 17.09.1986 şeklinde alınmasıyla) istem gibi davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava dosyası içerisinde yer alan Alman sigorta cetveline göre, 12.10.2006 günlü borçlanmayla elde edilen yurt dışı çalışma süresi başlangıcı olan 30.10.1989 günlü girişin Alman Rant sigortasına giriş olduğu açıkça görünmekte olup, buna ilişkin değerlendirme yerinde ise de; anılan 30.10.1989 tarihli Alman rant sigortasına giriş tarihine, 3201 sayılı Yasanın 5’inci madde hükmünün ayrıca uygulaması suretiyle (30.10.1989 sigorta başlangıcından, borçlanmaya konu 1.123 gün borçlanma süresi kadar geriye gidilerek girişin 17.09.1986 alınması) tahsise ilişkin yapılan değerlendirme hatalıdır.

17.09.1986 tarihli ev kadınlığı süresinin, yaşlılık aylığı şartlarının değerlendirilmesi aşamasında sigorta başlangıcı olarak değerlendirilebilmesi, ancak anılan tarihli girişin Alman rant sigortasına giriş niteliğinde bulunması halinde mümkündür.

Şu halde yapılması gereken iş; ayrıntıları Dairemizin 26.09.2013 günlü bozma kararında belirtildiği üzere davaya konu yapılan ve sigorta başlangıcı olarak öngörülen 17.09.1986 tarihini de içeren 17.09.1986-29.10.1989 arası dönemin Almanya’da geçen “Ev kadınlığı süresi” olması karşısında; anılan ev kadınlığı süresinin, Uluslararası sözleşme hükmü kapsamında, uzun vadeli sigorta kollarından olan malüllük, yaşlılık ve ölüm Sigortalarından Alman rant sigortasına giriş niteliğinde bir sigortalılık süresi olup olmadığı usulünce araştırılmalı ve varılacak sonuca gore bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.