Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/19949 K.2014/24915

Dava, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı işverene ait alüminyum döküm işiyle iştigal eden işyerinde, 01.07.1988 günü çalışmaya başladığına dair düzenlenen işe giriş bildirgesinin, 14.07.1988 tarihinde davalı Kuruma verildiği, 1973 doğumlu davacının dönemsel sigorta primleri bordrosuyla bildiriminin yapılmayıp sigorta priminin de ödenmediği, bildirgedeki kimlik bilgilerinin doğru, sigorta sicil numarasının daha sonraki hizmetlerinde de kullanıldığı anlaşılmakta olup istem, 01.07.1988 günü hizmet akdine tabi olarak çalışıldığının ve bu tarihin sigortalılık başlangıcı olduğunun tespitine ilişkindir.

Davanın temel yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup, anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 60. maddesinin (G) fıkrasında, bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresinin, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edileceği, ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edileceği

belirtildikten sonra geçici 54. maddede, 01.04.1981 tarihinden önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında söz konusu (G) fıkrasının uygulanmayacağı açıklanmış olup fıkradaki “malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanlar” ibarelerinin, sigortalılar yararına bir yorumla, tabi olması gerekenleri de kapsadığı benimsenmelidir.

Anılan yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, mahkemece davacının 01.07.1988 tarihi itibariyle 18 yaşından küçük olduğu, 506 sayılı yasanın 60/G maddesine göre yasal olarak davacının davasının kabulünün mümkün olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının işe giriş tarihinde 18 yaşından küçük olmasının anılan kanunlar çerçevesinde sigorta başlangıç tarihinin tespitine engel teşkil etmediği, bu haliyle mahkemece davanın esasına girilerek,

işyerinin 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında tescilli olduğu tarihler Kurumdan sorularak belirlenmeli, gerektiğinde ilgili vergi dairesine yazı yazılarak işverenin yükümlülük ve faaliyet durumu saptanmalı, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, uyuşmazlık konusu tarihi içerir dönemsel sigorta primleri bordrosunda bildirimleri yapılan sigortalıların veya yöntemince tespit edilecek aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ile çalıştırdıkları kişilerin tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, belirdiği takdirde anlatımlar arasındaki çelişkiler giderilmeli,

toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre ve 60/G ile geçici 54. madde düzenlemeleri dikkate alınarak hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.