Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/20065 K.2014/25491

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, davalıya ait işyerinde makineci olarak 17.09.2000-05.09.2003 tarihleri bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini istemiş, Mahkemece, istem gibi kabul kararı verilmiştir. Dava konusu somut olayda; davacının, davalıya ait 1062159 sicil numaralı işyerinden 09.08.2002-2003/1. döneminde toplam 263 gün hizmeti bildirildiği, verilen hükmün, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

O halde, Mahkemece yapılacak iş; iddia edilen çalışmanın gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının şahsi dosyası ile davalı adı ve işyeri numarası yazılmak suretiyle işyeri dosyası ve dönem bordroları davalı Kurumdan, vergi kayıtları ilgili vergi dairesinden istenilmeli, dava konusu dönemin tamamında bildirimi ve çalışması bulunan bordro tanıklarının re’sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı, gerektiğinde emniyet araştırması marifetiyle davalı işyerinin adresine komşu başka işverenler ile bu işverenlerin dava konusu dönemde çalışanları tespit edilerek dinlenilmeli,

yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılıp, çalışma süresi hiç bir kuşku ve tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit olunmalı ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Kabule göre de; 31.05.1986 doğumlu olan davacının, talep ettiği hizmet dönemi itibariyle 506 sayılı Yasa'nın 60/G maddesinin gözetilmemesi ve davalı işyerinden bildirilen sürelerin dışlanmaması da, isabetsiz bulunmuştur. Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.