Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/20117 K.2015/19912

Dava, davacının davalı işveren yanındaki çalışmaları kapsamında itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar ... Başkanlığı ve ... Matbaacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic. ve San.A.Ş. vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden;

Hüküm İş Mahkemesi tarafından verilmiştir. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8. maddesi hükmüne göre, iş mahkemelerinden verilmiş bulunan nihai kararların 8 gün içinde temyiz olunması gerekir.

Olayda hüküm temyiz eden davacı vekiline 11.06.2014 tarihinde yöntemince tebliğ edilmiş, temyiz ise davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerine cevap verilmesine ilişkin 31.07.2014 havale tarihli dilekçe ile vuku bulmuştur. İş mahkemelerinden verilen kararlara karşı katılma yoluyla temyiz olanağı bulunmadığı da gözetildiğinde, şu duruma göre davada 8 günlük temyiz süresi geçmiştir.

O hâlde, 01.06.1990 gün ve 1989/3 E. 1990/4 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı da göz önünde tutularak davacı vekilinin temyiz dilekçesinin süre aşımı yönünden REDDİNE,

2-) Davalılar ... Başkanlığı ve ... Matbaacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic. ve San.A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarına gelince;

A-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

B-)Davacı, davalı işveren yanındaki 02.09.1993-30.06.2000, 10.07.2000-02.04.2003, 01.05.2003-30.09.2003 ve 01.10.2003-20.02.2007 tarihleri arasındaki çalışmaları yönünden itibari hizmet süresinin tespitini istemiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

İnceleme konusu davada, mahkemenin, 02.09.1993-30.06.2000 ve 10.07.2000-31.12.2002 tarihleri arası dönemlere ilişkin kabulü isabetli ise de; 01.01.2003-02.04.2003, 01.05.2003-30.09.2003 ve 01.10.2003-20.02.2007 tarihleri arası dönemlere ilişkin kabulü yerinde değildir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinde, anılan Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için hizalarında gösterilen sürelerin sigortalılık süresi olarak ekleneceği belirtildikten sonra,

maddenin II numaralı bendinde “Sigortalılar” başlığı altında “Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar.” sözcüklerine yer verilmiş, bu bende ilişkin “Hizmetin Geçtiği Yer” başlıklı kısımda ise “a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan işyerleri, b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri, c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri, d) Fazla ve devamlı adalî gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri, f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00’den sonra çalışılarak yapılan işyerleri.“ sıralaması yapılmıştır. Anlaşılacağı üzere, itibari hizmet süresi hak ve olanağından yararlanmak için, maddede yazılı fiziksel koşullarla birlikte iş kolu ve işyeri şartlarının da gerçekleşmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Somut olayda; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, mahkemece yapılan keşif, keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi kurulu raporu, işyeri özlük dosyası ve dinlenen tanıkların beyanları dikkate alındığında, davacının çalıştığı iş ve işyeri itibariyle 01.01.2003-02.04.2003, 01.05.2003-30.09.2003 ve 01.10.2003-20.02.2007 tarihleri arası dönemlerdeki çalışmalarının itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir koşullarda geçmediği belirgin olup, anılan dönemlere ilişkin istemin reddi yerine yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

C-)Kabule göre de, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297. maddesinin (2). fıkrasında “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüş olup, 506 sayılı Yasanın Ek 5. maddesinin 3. fıkrasının “.

Fiilen çalışılmış güne eklenecek itibari hizmet günü sayısının bulunmasında (Çalışılan gün sayısı x 0,25) formülü uygulanır.” hükmü gereği, davacının, davalı işyerinde çalışılan, sigorta primi ödenmiş günleri x 0,25 formülüyle hesaplanan itibari hizmet süresinin sigortalılık süresine eklenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması, isabetsizdir.

O hâlde, davalılar ... Başkanlığı ve ... Matbaacılık Kağıtçılık Kırtasiyecilik Tic. ve San.A.Ş. vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.