Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/21866 K.2016/6313

Dava, hizmet ve sigorta primine esas kazanç tutarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin ise sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işveren adına 11.04.2007 günü itibarıyla tescil edilen ... sicil numaralı ticari taksi işyerinden anılan tarihten itibaren dava dışı 2 kişinin tam gün üzerinden eksiksiz sigortalılık bildirimlerinin gerçekleştirildiği, davacı hakkında işverene ait ... plakalı ticari taksi yönünden 28.05.2004 – 13.03.2009 döneminde 25 adet Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı düzenlendiği anlaşılmakta olup 18.02.2002 – 22.04.2009 tarihleri arasında söz konusu takside hizmet akdine tabi şoför olarak asgari ücretin 4 katı ücretle geçmesine karşın davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılamada istem kısmen kabul edilerek, davacının 01.03.2003 – 22.04.2009 döneminde asgari ücretle çalıştığına karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Kanunun 77. ve 79/10. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, değinilen tutanakların varlığı ile bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların anlatımları karşısında 28.05.2004 – 11.04.2007 tarihleri arasındaki çalışma iddiasının kanıtlandığı belirgindir. Herhangi bir yazılı belgenin bulunmadığı 18.02.2002 - 28.05.2004 dönemi ile söz konusu işyerinden 2 kişinin bildirimlerinin gerçekleştirildiği 11.04.2007 – 22.04.2009 dönemi bakımından ise toplanan kanıtlar karar vermeye elverişsizdir.

Bu bakımdan, aynı çevrede taksi çalıştıran işverenler ile şoförlük yapanlar yöntemince belirlenerek tanık sıfatıyla ifadeleri alınmalı, özellikle 11.04.2007 – 22.04.2009 döneminde davacının 3. şoför olarak çalışıp çalışmadığı, çalıştı ise saatleri açıklıkla ortaya konulmalı, belirdiği takdirde anlatımlar arasındaki çelişkiler giderilmeli ve toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.