Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/26962 K.2016/636

Dava, 1479 sayılı Yasa kapsamında İsteğe bağlı sigortalı kabul edilmesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosya içeriğinden, davacının 28.01.1988 varide tarihli giriş bildirgesiyle, 09.12.1987 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalı olarak tescil edildiği, 09.12.1987 – 31.01.1989 tarihleri arası vergi, 25.12.1987-04.05.1992 tarihleri arası sicil, 01.12.1987-05.09.1990 tarihleri arası oda kaydının olduğu, Kuruma verdiği 08.07.2008 tarihli dilekçeyle vergi kaydı harici bağımsız çalışması olmadığından vergi kaydına göre sigortalılık talep ettiği ve Kurumun bu talebe göre davacının sigortalılığını vergi kaydını esas alarak belirlediği,

dosyada dinlenen ve davacının defterlerini tuttuğunu tanık ...’nın beyanında özetle davacının 1988-1989 tarihleri arası kuyumculuk faaliyetiyle uğraştığını, dükkanını 1989 yılında kapattığını, oda ve esnaf sicil kaydının kapanışının sürüncemede bırakıldığını söylediği,

yine Kurumun 2011 yılındaki işlemiyle davacıyı vergi kaydı hariç 01.04.1991-31.05.1991 ve 01.11.1994- 02.03.1995 tarihleri arası isteğe bağlı sigortalı kabul ettiği, davacının dava dilekçesiyle geriye doğru prim ödemesi yaptığından 31.01.1989-04.05.1992 tarihleri arası isteğe bağlı sigortalı kabul edilmesini talep ettiği, Mahkemece, dava kısmen kabul edilerek 01.02.1089- 04.05.1992 tarihleri arası davacının 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Kanunda, 506 sayılı Kanunun 79. maddesine paralel geçmişe yönelik sigortalılık tesciline imkan veren yasal düzenleme bulunmadığından anılan sigortalılık niteliğine sahip olunmadığı döneme ait prim borçlarının daha sonraki tarihlerde Kurumca hatalı olarak geriye dönük tahsil edilmesi de ilgiliye zorunlu

sigortalılık hakkı kazandırmaz. Ancak ödemelerin icra takibi sonucu gerçekleştiği veya 06.03.1992 günü yürürlüğe giren 3780 sayılı Kanun ile 16.05.1997 tarihinde yürürlüğe giren 4247 sayılı Kanun hükümleri (af) kapsamında yatırıldığı hallerde, Medeni Kanunun 2. maddesinde düzenlenen iyiniyet kuralları çerçevesinde, Kurumun geçmişe yönelik prim borçlarını tahsil edip uzun süre nemalandırmasından sonra, anılan döneme yönelik sigortalılığın iptalinin iyiniyetle bağdaşmayacağı gözetilerek, geçmişe yönelik prim ödemelerinin kapsadığı sürenin isteğe bağlı sigortalılık süresi olarak kabulü gerekir.

Mahkemece; dava ve uyuşmazlığa konu dönem primlerinin, yukarıda bahsedilen anılan af yasaları kapsamında veya icra takibi sonucu ödenip ödenmediği usulünce araştırılmalı; araştırma sonucu 3780 sayılı Yasa ve 4247 sayılı Af Yasaları kapsamında veya icra takibi sonucu ödendiği anlaşılacak olunursa, anılan devrede 1479 sayılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalı saymanın mümkün olduğu gözetilmeli, af Yasası kapsamında yaptığı prim ödemeleri dışındaki ilk prim ödemesini takip eden ay başından itibaren prim ödemelerinin karşıladığı süre kadar isteğe bağlı sigortalı kabul etmek gerekmektedir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.